تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٠

2 - هجوم مغول

از بخشى از آن كتاب كه مربوط به تاريخ مغولان بوده ، اطلاع داشته « 1 » .

اكنون تعداد بالنسبة زيادى از نسخ خطى « جامع التواريخ » بر ما معلوم است . و عجالة فقط تاريخ الجايتو « 2 » و ضميمهء جغرافيائى آن تأليف پيدا نشده . بنا به مندرجات فهارس كتابخانه‌هاى اروپا فقط يك نسخهء خطى قرن هشتم هجرى وجود دارد كه همان نسخهء موزهء بريتانيا 16688 .

Add

مىباشد « 3 » .

در اين نسخه تاريخ تازه‌ترى ( 3 ذو الحجه سال 930 هجرى ) مىيابيم ولى به گفتهء دكتر ريو اين تاريخ فقط مربوط به چند ورق ( 2 ، 3 ، 293 - 291 ) است كه بعد از نسخهء اصلى به دست شخص ديگرى نوشته شده و ناسخ آنها كوشيده خط سلف خويش را تقليد كند . به اين نسخه فصلى راجع به جلوس اولجايتو به تخت سلطنت ضميمه شده كه به قلم خود رشيد الدين نبوده ، بلكه از آن ناسخ است كه ، از خود ، همچون معاصر آن وزير سخن مىگويد . مع هذا بر خلاف آنچه از قدمت اين نسخه انتظار مىرفت از لحاظ درستى چندان ممتاز نيست . كافى است تذكر دهيم كه طبق اين نسخه ( ورق 8 ) جغتاى فقط شش پسر داشته ؛ و حال آنكه چند صفحه بعد ( ورق 17 ) مانند نسخ

( 1 ) - بنگريد به : 3 . P ، « A descriptive Catalogue » ، Morley دربارهء كشف ديگر بخشهاى « جامع التواريخ » نخستين بار در 1838 ميلادى . ( 2 ) - نسخهء « جامع التواريخ » كه حاوى تاريخ اولجايتو مىباشد در سال 1923 توسط احمد زكى وليدى ( طوغان ) در كتابخانهء مشهد پيدا شد ( وليدوف « نسخهء خطى مشهد » ، ص 247 و بعد ) . ( 3 ) - 79 - 78 . Pers . MSS » Vol . I , pp » ، Rieu نسخهء خطى در كتابخانهء RAS ( ترجمهء عربى بخشى از كتاب است ( ؛ 11 . A descriptive catalogue » P » ، Morley ) مورخ به تاريخ 714 هجرى .