تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٣

1 - عهد پيش از مغول

جوينى « 1 » و ابن اثير « 2 » هر دو ، در شرح تاريخ خوارزمشاهيان از تأليف ابو الحسن على بن زيد « 3 » بيهقى به نام « مشارب التجارب و غوارب الغرائب » « 4 » استفاده كرده‌اند .

بنا به گفتهء جوينى « تاريخ بيهقى » دنبالهء تأليف ديگرى - يعنى « تجارب الامم » - بوده و بديهى است كه منظور كتاب ابن مسكويه ( ابو على

( 1 ) - چاپ قزوينى ، II ، 1 : كتاب « مشارب التجارب » كه تتمهء ذيل « تجارب الامم » است . از تصنيفات ابن فندق البيهقى . ( 2 ) - چاپ تورنبرگ ، XI ، 249 در اين قطعه به مناسبت وقايع سال 568 از اين كتاب نقل شده ولى ظاهرا اين تأليف در سال 563 نوشته شده ، زيرا در « تاريخ بيهق » از آن ياد شده و « تاريخ بيهق » در همان سال پايان يافته بوده كه مؤلف درگذشته ( 565 هجرى ) . ممكن است ابن اثير ذيل تأليف ياد شده را در دست داشته . ( 3 ) - جوينى وى را ابن فندق مىخواند . ( 4 ) - حاجى خليفه ، V ، 544 . « تاريخ بيهق » - تاريخ زادگاه مؤلف - نيز به قلم وى مىباشد . رجوع شود به : . 535 N ، 516 . S « . s 8 Verzeichni » ، Pertsch . sq 60 . P « . ، Suppl . pers » ، Rieu كال ، « نسخ خطى فارسى و عربى و تركى » ص 9 - 7 ( شماره a 9 ) كه در آن ( به خطا ) استناد مؤلف به « تاريخ بيهق » على بن ابو صالح الخاورى و « تاريخ نيشاپور » ابو عبد اللّه البيع منقول است - رجوع شود به 61 p « ، . suppl . pers » ، Rieu ( تاريخ بيهق ابو الحسن على بن فندق را احمد بهمنيار در سال 1317 هجرى شمسى ( 1938 ) چاپ و منتشر كرده . - هيئت تحريريه ) .