تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٠

1 - عهد پيش از مغول

معلوم نيست - به دست ما نرسيده . از آن جمله است : « ملك نامه » يا « ملوك نامه » نوشتهء مؤلفى مجهول كه مأخذ و منبع مير خواند و ابو الفرج « 1 » و محتملا ابن اثير بوده و « سلجوق نامه » « 2 » كه تنها منبع راوندى - در تاريخ ماقبل زمان وى - به قلم يكى از اقوام او به نام ظهير الدين نيشابورى استاد سلطان ارسلان ( 573 - 557 هجرى ) و سلطان مسعود ( 547 - 528 هجرى ) بوده و در زمان سلطنت طغرل ( 591 - 573 هجرى ) آخرين سلطان سلجوقى عراق تأليف كرده « 3 » . داستان سرقت فيل از لشكرگاه سلطان مسعود در تأليف تاريخى و جغرافيائى حافظ ابرو « 4 » ( قرن پانزدهم ميلادى ) از كتاب اخير الذكر نقل شده است . در « تاريخ بيهقى » نيز اين داستان آمده است « 5 » . حمد اللّه [ مستوفى ] قزوينى ناقل اخبار مرقوم در آثار ديگران كه در قرن چهاردهم ميلادى مىزيسته از يك « تاريخ سلجوقيان » به قلم ابو العلاء احول ياد مىكند « 6 » .

( 1 ) - چاپ برونس - كيرش ، 229 Barhebraei . Chronicon SyrIacum . RTHS . P . IX ( 2 ) - حاجى خليفه ، III ، 606 . ( 3 ) - ممكن است كه مورلى نيز از همان تأليف ( مربوط به طغرل ) تحت شمارهء CXXXVIII ( 133 . P ) ياد مىكند . ( Morley , A descriptive Catalogue ) متأسفانه اين نسخهء خطى ( چنان كه به من اظهار داشته‌اند ) در كتابخانه مفقود شده . ( 4 ) - نسخهء خطى GPB درن 290 - ورق a 196 . ( 5 ) - چاپ مورلى ، 709 - 708 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 566 ) ( 6 ) - حمد اللّه مستوفى قزوينى ؛ « تاريخ گزيده » ، مستخرجات ترجمهء دفرمرى ، 421 ، نسخهء خطى LGu ؛ 153 ، ص 256 ؛ چاپ براون ، 434 ؛ ترجمهء براون ، 93 ؛ دربارهء تأليفات متأخر مربوط به تاريخ سلجوقيان رجوع شود به : « عراضة فى الحكاية السلجوقية » محمد بن محمد الحسينى ( قرن هشتم هجرى ) .