أنوار العرفان — الصفحة ٤٣
سرآغاز
كه مجلاى معارف الهيه بود ، به زنگار غفلت مكدر گرديده ، صدق كلام صادق آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله روشن آمد كه « يسمّى ذلك القلب بالقلب المنكوس » « 1 » ؛ پاره [ اى ] از اوقات عزيز به اشعار ، از قصايد و غزليات ، مصروف و برخى از عوام و شهور در مخالطت عوام و جهّالى كه أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ « 2 » درگذشت .
تمام عمر با اسلام در دادوستد بودم * كنون مىميرم و از من بت [ و ] زنّار مىماند « 3 »
آخر « 4 » شبى با خود گفتم كه اى سيه‌رو ، مويت سفيد و روزت شام « 5 » و ايّام زندگانى تمام شد .
[ بهايى : ] « 6 »
چون نكرى ناله در فصل بهار * در خزان بارى قضا كن زينهار « 7 »
بازا بازا « 8 » هر آنچه هستى بازا * گر كافر و گبر و بت‌پرستى بازا « 9 »
بارى ، كارى كن كه بارت سبك‌تر و كارت در ميزان اعمال ، گران‌تر آيد . پس فى الجمله از خواب غفلت سر برآوردم و گفتم : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ « 10 » . پس سزاوار آن كه فكرى شود كه ذخيرهء معاد و مايهء سعادت و قرب مبدأ باشد ، و آن حاصل مىشود به معارف حقه ، كه عبارت از معرفت
( 1 ) . معاني الاخبار ، ص 395 ، ش 50 : « القلوب ثلاثة : قلب منكوس لا يعى على شيء من الخير ، و هو قلب الكافر ؛ و قلب فيه نكتة سوداء ، فالخير و الشر فيه يعتلجان ، فما كان منه اقوى ، غلب عليه ؛ و قلب مفتوح فيه مصباح يزهر ، و لا يطفأ نوره الى يوم القيامة ، و هو قلب المؤمن » . ( 2 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 179 . ( 3 ) . كشكول شيخ بهايى ، ص 98 . ( 4 ) . ب : نه آخر . ( 5 ) . ب : روزت نه شام . ( 6 ) . ب : ندارد . ( 7 ) . نان و حلوا ، في الفوائد المتفرقة في ما يتضمّن الإشارة إلى قوله تعالى : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً . ( 8 ) . مصدر : بازآ . ( 9 ) . ديوان ابو سعيد ابو الخير ، رباعيات ، قسمت اوّل . ( 10 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 43 .