أنوار العرفان — الصفحة ٣١
4 . ديوان اشعار
محال است ، 4 . معرفت نزول روح اللّه از آسمان ، 5 . بيان تأويل صعود و نزول عيسى عليه السّلام ، 6 . تحقيق در شق القمر و توضيح عبارت مير داماد ، 7 . چگونگى وجود جن ، 8 . اثبات حدوث عالم و عدم انقطاع فيض « 1 » .
4 . ديوان اشعار
4 . ديوان اشعار
از مرحوم ملّا اسماعيل ديوان شعرى به جا مانده است در قالب‌هاى : قصيده ، غزل ، رباعى ، مستزاد ، مثنوى ، ترجيع‌بند و تركيب‌بند .
اين ديوان ، حاوى يك تركيب‌بند چهارده بندى ، يك ترجيع‌بند دوازده‌بندى ، 86 قصيده ، 27 قطعه ، 81 غزل ، و 55 رباعى است .
ديوان عارف ، ابتدا با يك تركيب‌بند در چهارده بند ، به روايت چهارده معصوم عليهم السّلام ، كه در نجف اشرف سروده شده است ، چنين آغاز مىشود :
صبح ساقى ز رخ نقاب افكند * برقه از روى آفتاب افكند
ساغر مى به دستش آينه‌وار * عكس در ساغر شراب افكند
و با بيت‌هاى زير به پايان مىرسد :
اين سخن را نشاند بر كرسى * خالق عرش حضرت داور
يا وليا لعالي الاعلى * بر ولايت تو والى و الا
سپس در يك تركيب‌بند دوازده‌بندى ، سوگ خود را در مرگ فرزند ناكامش به تصوير در آورده است كه قبلا بدان اشاره رفت .
متن اصل ديوان عارف چنين آغاز مىشود :
هو الباقى هذا كتاب گوهر افشان من كلام مولانا و مقتدانا جناب مستطاب صدر المحققين ، بدر المدققين ، استاد المتكلمين ، جناب شيخ الاسلام ، قدوة الانام ، المتخلّص بعارف ، آخوند ملّا اسماعيل روئيني رحمة اللّه عليه .
( 1 ) . ر . ك : رسائل سبزوارى ، ص 27 و 28 .