أنوار العرفان — الصفحة ٣٠٨

نور سى و هفتم در بيان معناى « أنفسنا و أنفسكم » كه در آيهء مباهله واقع است

فَقُلْ « 1 » تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ « 2 »

داخل نمود در زير عبا ، على و فاطمه و حسنين عليهم السّلام را و متوجه صحرا شدند . پس گفت عالم ايشان كه و اللّه اى جماعت نصارا ! مىبينم روىهاى چندى را در زير عبا كه هرگاه بخواهند كوه‌ها را بر كنند ، بركنده خواهد شد از دعاى ايشان . پس مباهله مكنيد با ايشان كه هلاك مىشويد . آن جماعت خوف نموده ، بناى مصالحه گذاشتند . « 3 »

در كتاب عيون الأخبار از حضرت كاظم عليه السّلام « 4 » روايت شده است كه :

« كسى از امت ادعا نكرده است كه در آن روز غير از على و فاطمه و حسنين عليهم السّلام ديگرى داخل در زير عبا بوده . پس تأويل قول خداى تعالى : أَبْناءَنا حسن و حسين‌اند و نِساءَنا فاطمه است و أَنْفُسَنا على است » . « 5 »

مروى است كه سؤال نمود مأمون از جناب ولايت مآب ، على بن موسى الرضا عليه السّلام كه :

« چه چيز است دليل بر امامت على بن ابى طالب عليه السّلام بلا فصل ؟ پس فرمودند آن جناب : أَنْفُسَنا . مأمون گفت كه هرگاه أَبْناءَنا نبودى . حضرت فرمود كه هرگاه نِساءَنا نمىبود » . « 6 »

( 1 ) . الف و ب : قل . ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 61 . ( 3 ) . تفسير فرات ، ص 86 ، ش 63 . ( 4 ) . الف : ندارد . ( 5 ) . عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، ج 1 ، ص 81 - 85 ، ش 9 : موسى بن جعفر عليه السّلام إنّه قال : « لمّا دخلت على الرشيد سلّمت عليه ، فرد عليّ السلام ، ثم قال : يا موسى بن جعفر ، خليفتين يجبى إليهما الخراج ؟ فقلت يا أمير المؤمنين : . . . أزيدك يا أمير المؤمنين ؟ قال : هات . قلت : قول اللّه عزّ و جلّ فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ ، و لم يدع أحد أنّه أدخل النبي صلّى اللّه عليه و آله تحت الكساء عند المباهلة للنصارى إلّا عليّ بن أبي طالب و فاطمة و الحسن و الحسين . فكان تأويل قوله تعالى أَبْناءَنا : الحسن و الحسين ؛ و نِساءَنا : فاطمه ؛ و أَنْفُسَنا : عليّ بن أبيّ طالب عليه السّلام » . ( 6 ) . رسائل حكيم سبزوارى ، ص 420 ، أسئلة عارف بجنوردي : « السؤال السابع : اشتهر في الألسن عن الرضا عليه السّلام أنّه سأله المأمون : ما الدليل على خلافة عليّ عليه السّلام بلا فصل ؟ فقال عليه السّلام : آية أنفسنا . فقال المأمون : لو لا ابنائنا ، فقال : لو لا نسائنا ؛ فسكت المأمون » .