أنوار العرفان — الصفحة ١٢٥

نور اوّل در بيان اثبات وجود واجب الوجود ، و رفع انكار دهريين و طبيعيين

« عميت عين لا تراك » ؛

كور شود چشمى كه تو را نبيند .

« و لا تزال عليها رقيبا » ؛

و حال آن‌كه تو همواره ديدبان اويى .

« و ضاعت صفقة عبد لم تجعل له من حبّك نصيبا » ؛ « 1 »

و نابود شد نفع معاملهء كسى كه قرار ندادى از محبت خود بهرهء [ اى ] از براى او .

و از اينجا است كه شيخ شبسترى در كتاب گلشن راز مىفرمايد ، نظم : « 2 »

حكيم فلسفى آن كور نادان * نمىبيند ز واجب غير امكان

ز ممكن مىكند اثبات واجب * از آن حيران شده در ذات واجب

به نور شمع خود آن كور نادان * نشان شمس جويد در بيابان

اگر خورشيد بر يك حال بودى * شعاع او به يك منوال بودى

ندانستى كسى كاين پرتو از اوست * نكردى فرق كس از مغز تا پوست

چه نور حق ندارد نقل و تحويل * نيابد هيچ گه تغيير و تبديل

تو پندارى جهان خود هست دائم * به ذات خويشتن پيوسته قائم

ظهور جمله اشيا به ضد است * ولى حق را نه ضد است و نه ند است

« 3 » پس ، از غايت ظهور ، نور حق مخفى و مستور است . « يا من اختفى لفرط ظهوره » « 4 » كلام بزرگان و اكابر دين است . و جهت بطون او عين ظهور ، و ظهور او عين بطون او است كه « هو الأوّل و هو الآخر و هو الظاهر و هو الباطن » . بىبصران را به تازيانهء « ما للتراب و ربّ الأرباب » « 5 » و دور باش لا [ تُدْرِكُهُ ] « 6 » الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ « 7 »

( 1 ) . اقبال ، ص 349 . ( 2 ) . ب : شعر . ( 3 ) . گلشن راز ، ص 70 و 71 ( با اختلاف در الفاظ و ترتيب ابيات ) . ( 4 ) . انوار النعمانيه ، ج 1 ، ص 3 : « يا خفيا من فرط الظهور » ؛ شرح كتاب القبسات ، ص 321 : « يا من خفي من فرط ظهوره » . ( 5 ) . قرة العيون ، ص 336 ؛ كلمات مكنونه ، ص 7 . ( 6 ) . ب : يدركه . ( 7 ) . انعام ( 6 ) آيهء 103 .