تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨١

باب التفريد

هدايت خلق « 1 » وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى « 2 » اشارت به اين حال است .

و أمّا تفريد الإشارة إلى الحقّ ، فعلى ثلاث درجات :

تفريد اشارت به سوى حق كه مرتبهء اوّل است بر سه درجه است .

تفريد القصد عطشا ،

درجهء اول ، تفريد قصد و نيّت است از موانع و قوادح « 3 » و تردّد ، به قطع نظر از اغراض و اعواض از جهت غلبهء تعطّش به زلال وصال كه اضطراب و قلق عطشان جز به وجدان آب تسكين و قرار نيابد .

بيت

ز اشتياق جمال تو طاقتم طاق است * چنان كه تشنه به آب زلال مشتاق است

ثمّ تفريد المحبّة « 4 » تلفا .

درجهء دوم ، تفريد محبّت است از تعلّق و التفات به ما سوا ، و امتزاج شوايب هوس و هوا از براى طلب تلف ، و طرب شعف به شرف نيستى و فنا .

ثمّ تفريد الشهود اتّصالا .

درجه سيم ، تفريد شهود حق است ؛ يعنى فرد گردانيدن شهود به انفصال از ملاحظهء اغيار ، از براى كمال اتصال بر وجهى كه در آن باب مزبور و مذكور گشت .

و أمّا تفريد الإشارة بالحقّ فعلى ثلاث درجات :

اما مرتبهء دوم از مقام تفريد كه تفريد اشارت بالحق است بر سه درجه است :

تفريد الإشارة بالافتخار بوحا ،

درجهء اول ، تفريد اشارت است از شوب رسوم و مزج وجود مجازى به افشاى احوال سنيّه ، و اظهار مقامات عليّه از براى بوح ؛ يعنى اظهار احوال كه مثل آن از خلق از براى افتخار و مباهات بود . اما چون اين اشارت بالحق است و به خودى خود نيست ، و در مقام

( 1 ) . ج : قال اللّه تعالى . ( 2 ) . النجم / 3 - 4 . ( 3 ) . ج : قوارح . ( 4 ) . ج : المحبته .