تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٤
باب المكاشفة
باب المكاشفة
باب المكاشفة
قال اللّه تعالى : فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى « 1 »
يعنى وحى كرد و پيام فرستاد حق - سبحانه و « 2 » تعالى - به سوى بندهء خاص خود ، آنچه « 3 » فرستاد . وجه استشهاد آن است كه وحى و كشف از يك وادىاند . منشأ « 4 » هر دو سرّى است كه از حق بر بنده « 5 » ظاهر مىگردد .
المكاشفة مهاداة السرّ بين متباطنين ؛
مكاشفه عبارت از سريان سرّى است ميان دو متباطن كه سرّ را ظاهر نمىكنند ، به وجهى كه باطنهاى يكى ملاقى و مطّلع بر بواطن ديگرى بود . « 6 »
و هي فى هذا الباب بلوغ ما وراء الحجاب « 7 » وجودا . « 8 »
و مكاشفه در اين باب رسيدن است به ماوراى « 9 » حجاب علم ؛ كه حكم علم بر غايب است و حكم مكاشفه بر حاضر . « وجودا » « 10 » أى شهودا وجدانيا . « 11 »
و شهود از آن جهت بر علم غالب است كه شهود ديدن را گويند و علم دانستن را .
و شك نيست كه شهود دلالت بر حضور دارد ، و علم دلالت بر غيبت . و قيد « في هذا الباب » مىشايد كه احتراز از مكاشفهء علميه بود كه ثبوت آن « 12 » به كشف دلايل عقليّه بر بصيرت مقدّسه است . و آن در مقام سرّ و از مقولهء الهام است . و احتراز از كشوف « 13 » كونيّه كه از احوال غايب و امور غيبهء صوريه خبر دهند ؛ كه آن از اين طريق بر طرف است ، بلكه قاطع طريق « 14 » و حجاب راه است ، و مخصوص دين اسلام نيست ، و جميع ملل و نحل در آن شريكند ، و جوكيّهء هند در اين باب عجيب « 15 » و غريبند .
( 1 ) . النجم / 10 . ( 2 ) . ع : - و . ( 3 ) . ع : - آنچه فرستاد . ( 4 ) . ع : - منشأ هر دو . ( 5 ) . ج : عبد . ( 6 ) . ج : - المكاشفة مهاداة السرّ بين متباطنين مكاشفه عبارت از سريان سرّى است ميان دو متباطن كه سرّ را ظاهر نمىكنند ، به وجهى كه باطنهاى يكى ملاقى و مطّلع بر بواطن ديگرى بود . ( 7 ) . ع : حجاب . ( 8 ) . ع : - وجودا . ( 9 ) . ع : ماورا . ( 10 ) . ع : او . ( 11 ) . ج : او جدانيا . ع : او وجدانا . ( 12 ) . ع : - آن . ( 13 ) . ج : كشف . ( 14 ) . ع : - طريق . ( 15 ) . ع : غريب و عجيباند .