تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٠

باب العطش

حضرت مصطفى را صلّى اللّه عليه و سلّم « 1 » هر باكوره و نوباوه 393 كه پيش آمدى از غايت عطش بر چشم ماليدى و فرمودى « هذا قريب العهد من ربّي » .

چون خليل عليه السّلام مستمعان را از اين سرّ بيگانه ديد ، به مقتضاى « كلّم النّاس على قدر عقولهم » فرمود كه لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ . « 2 »

شعر « 3 »

با يار كهن راز كهن بايد گفت * با او به زبان او سخن بايد گفت

العطش كناية « 4 » عن غلبة « 5 » ولوع بمأمول .

معنى « 6 » عطش در لغت عرب تشنگى است . و اينجا عبارت از كثرت شعف و شدّت حرص است به حصول خيرى كه وصول وى « 7 » مرجوّ و مأمول تواند بود .

و هو على ثلاث درجات :

و عطش بر سه درجه است :

الدرجة الاولى : عطش المريد إلى شاهد يرويه ، « 8 »

درجهء اول ، عطش مريد است « 9 » به شاهدى « 10 » از شواهد واردات غيبى و تجلّيات جزئى ؛ كه دليل صحّت حال وى « 11 » بود ، و تسكين علّت « 12 » عطش وى كند ؛ تا استقامت حال اعمال خود بداند .

أو إشارة تشفيه ،

يا « 13 » عطش و تشنگى به اشارتى بود از غيب يا از شيخ ؛ كه شفاى عليل و سقاى غليل 394 به « 14 » وى شود على اختلاف النسخ . امّا نسخه‌اى كه به مصنّف منسوب است « يسقيه » « 15 » از « سقى » واقع است .

( 1 ) . در كدام نسخه صلّى اللّه عليه و آله و سلم . ( 2 ) . الأنعام / 76 . ( 3 ) . ج : بيت . ( 4 ) . ج : كنايته . ( 5 ) . ج : غلبته . ( 6 ) . ع : - معنى . ( 7 ) . ع : او . ( 8 ) . ع : - يرويه . ( 9 ) . ج : - است . ( 10 ) . ج : + است . ( 11 ) . ع : - وى . ( 12 ) . ع : - علت . ( 13 ) . ع : و . ( 14 ) . ج : - به . ( 15 ) . ج : تسقيه .