تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥١

باب الانبساط

ايشان شد ؛ يعنى مجموع ما را به جهت كردار سفهاى ما هلاك مىگردانى ؟ « 1 » ظهور اين فتنه نيست « 2 » مگر اثر امتحان و ابتلاى تو !

اگرچه اين سخن به حقيقت راست است ، امّا جز « 3 » در مقام انبساط ، اقتضاى ادب نيست .

الانبساط إرسال السجيّة ، و التّحاشي من وحشة الحشمة ؛ و هو السّير مع الجبلّة .

ارسال سجيّه 297 ، « 4 » فروگذاشتن طبيعت است بر اخلاق جبلّى بىتكلّف رعايت ادب ، و به يكسو شدن از وحشت تكلّف احتشام از ترك ادب .

و مراد از « سير مع « 5 » الجبلّة » رفتن است بر مقتضاى طبيعت بىتكلّف محافظت ادب .

و هو على ثلاث درجات :

و انبساط بر سه درجه است :

الدرجة الاولى : الانبساط مع الخلق ؛

درجهء اوّل ، انبساط با خلايق است .

و هو أن لا « 6 » تعتزلهم « 7 » ضنّا على نفسك ،

و آن اين « 8 » است كه از ايشان عزلت نگيرى و ترك مصاحبت ايشان نكنى ، از جهت ضنّت و بخل بر نفس خود ، كه صحبت خود از ايشان دريغ دارى .

و شحّا على حظّك ، « 9 »

و از جهت امساك و بخل حظّ و بهرهء خود از راحت خلوت و تنهايى ؛ « 10 » بلكه حظّ ايشان را بر حظّ خود برگزينى ، « 11 » و با ايشان بر مقتضاى شريعت و طريقت صحبت دارى .

و تسترسل معهم فى فضلك ،

و گستاخى كنى و مسامحه و مساهله نمايى با ايشان در « 12 » فضل خود .

( 1 ) . ج : + نيست . ( 2 ) . ج : - نيست . ( 3 ) . ع : - جز . ( 4 ) . ج : سبيحه . ( 5 ) . ع : - مع . ( 6 ) . ج : - لا . ( 7 ) . ج : يعتزلهم . ( 8 ) . ج : آنست . ( 9 ) . ج : خطك . ( 10 ) . ج : تنهاى . ( 11 ) . ع : بگزينى . ( 12 ) . ج : و .