تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩
منازل السائرين
( 451 - 529 ه ) و عبد اللّه بن عطاء هروى ( م 476 ) را نام برد .
ذهبى به نقل از ابو نصر فامى وفاتش را سال 481 در سن 84 سالگى ذكر مىكند « 1 » .
منازل السائرين
منازل السائرين
در آغاز بايد دانست كه آثار بجاى مانده از خواجه عبد اللّه يا مستقيم از قلم وى است يا املاى افاضات او است كه شاگردان تحرير كرده‌اند . از جمله آثار املائى خواجه همين منازل السائرين است كه از ميان آثار وى از اهميت ويژه برخوردار است و در موضوع خود كه بيان منازل و مقامات معنوى است فصل الخطاب مىباشد .
اگرچه كثيرى از قدما قبل از انصارى مانند ابو طالب مكى ( م 386 ) در قوت القلوب و كلابادى ( م 380 ) در التعرف و غيرهما به طور غير منضبط به بيان منازل پرداخته‌اند ، امّا همه فاقد استقصاى بليغ است و شيخ الاسلام نخستين كسى است كه به بيان منظم و منضبط منازل و مقامات مىپردازد . هر كه پس از وى در اين باب سخن گفته ، بنا بر آنچه مىدانيم ، يا شرح كلام آن بزرگ است يا اقتباسى است از تعاليم وى و در هر حال هيچ يك از آثار متقدّمان و متأخّران در بيان اين فن به پايهء منيف و منزلت رفيع منازل نرسيده و بسان آن كتاب نتوانست اقبال افاضل را به خود منعطف گرداند .
شيخ الاسلام به قصد كاستى قدما در بيان اين فن به املاى منازل دست يازيده است .
وى كتاب خود را تلويحا بر آثار پيشينيان برترى مىنهد ؛ چنان كه در ديباجهء منازل السائرين گويد :
« و قد صنف جماعة من المتقدمين و المتأخرين فى هذا الباب تصانيف عساك لا تراها أو أكثرها على حسنها مغنية كافية . . . » .
شيخ الاسلام منازل را به تاريخ « 2 » 475 هجرى به درخواست گروهى از فقراى اهل
( 1 ) . تذكرة الحفاظ : 3 / 1190 . ( 2 ) . صد ميدان ، مقدمهء دكتر قاسم انصارى ، ص 12 .