تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٩

باب التذكر

يعنى پندپذير نيست مگر كسى كه شرف انابت دريافته باشد .

التذكر فوق التفكر لأنّ « 1 » التفكر طلب و التذكر وجود .

يعنى تذكر بالاتر از تفكر است ؛ از جهت آنكه تفكر طلب مفقود « 2 » است در وقتى كه دل به نفس محجوب است . و تذكر ، در وقت رفع حجاب است و « 3 » خلاص گشتن لبّ انسانيّت از قشر صفات نفس ، و رجوع به فطرت اصلى . پس ياد مىآرد معارفى را كه در ازل در وى مركوز 140 و مرموز بوده است ، و به جهت غلبهء طبيعت و كدورت صفات نفس ، منسىّ 141 گشته . قال اللّه تعالى : وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً « 4 » .

و أبنية « 5 » التّذكّر ثلاثة « 6 » أشياء :

تذكّر مبنى بر سه چيز است :

الانتفاع بالعظة ،

يكى « 7 » ، به موعظت « 8 » پندپذير شدن « 9 » و به سماع وعد « 10 » و وعيد ، تكميل دو مقام خوف و رجا كردن . و در حصول مرجوّ و امان « 11 » از مخوف ، به ارتكاب اعمال خير و اجتناب از افعال شرّ كوشيدن .

و استبصار العبرة ،

ديگر ، به نور بصيرت از ملاحظه احوال سابقان عبرت گرفتن ، چنانچه مذكور شد .

و الظّفر بثمرة « 12 » الفكرة .

ديگر ، به ثمرهء فكرت ظفر يافتن ؛ يعنى به مقتضاى « 13 » علمى كه از فكرت « 14 » حاصل شده است . عمل كردن ثمرهء فكرت علم است ، و ظفر عمل كردن به علم .

و إنّما ينتفع بالعظة بعد حصول ثلاثة « 15 » أشياء :

( 1 ) . ع : فأنّ . ( 2 ) . ج : مقصود . ( 3 ) . ج : - و . ( 4 ) . طه / 115 . ( 5 ) . ج : ابنيته . ( 6 ) . ج : ثلاثته . ( 7 ) . ج : - يكى . ( 8 ) . ع : موعظه . ( 9 ) . ع : + است . ( 10 ) . ع : وعده . ( 11 ) . ج : مرجومان . ( 12 ) . ج : ثيمره . ( 13 ) . ج : مقتضى . ( 14 ) . ع : فكر . ( 15 ) . ج : ثلاثته .