ديوان كامل شمس مغربى ( بانضمام رساله جام جهان نما ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٠

7

هنوز از فرقه و فرقى برون از زمرهء جمعى * اگر از يكديگر فرقى كنى اسم و مسما را

چو واحد گردى اعدادت نمايد سر بسر واحد * چو فرد آيى يكى بينى پرى و دى فردا را

ز كثرت سوى وحدت روز وحدت سوى كثرت شو * ز راه وحدت و كثرت توان دانستن اشيا را

چه « 1 » دانى زير بالاى زمين و آسمان چون تو * نديدى منطوى در خود بساط زير و بالا را

چو هستى نسخهء جانان فرورو در خود و او دان * ز پنهانى و پيداييت آن « 2 » پنهان و پيدا را

60

الا اى مغربى عنقاى مغرب را اگر جوئى * برون از مشرق و مغرب بيايد جست عنقا را

7

7

هيچ دانى كه ما كئيم و شما * سايه آفتاب نور خدا

سايه آفتاب تابش اوست * تابش مهر هست عين ضيا

نيست خورشيد از شعاع بعيد * نيست سايه ز آفتاب جدا

سايه و آفتاب يك چيزند * هست او واحد كثيرنما

65

چون يكى بود سايه و خورشيد * يا رب اين كثرت از چه شد پيدا

نظر از عين ممكنات بدوز * تا كه سايه نمايدت يكتا

بگذر ز سايه زانك خورشيد است * آنچه تو سايه خوانيش هرجا

شىء واحد نگر كه چون گرديد * عين هستى جمله اشياء

هست يك عين همه اعيان * يك مسماست اين همه اسماء

( 1 ) - سپه - چو ( 2 ) - سپه اين