ديوان كامل شمس مغربى ( بانضمام رساله جام جهان نما ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٦

ترجيع 1

كرد از لا زمان زمان پيدا * كرد از لا مكان پديد مكان

سوى عالم تراختن « 1 » آورد * عالم جسم گشت و عالم جان

چون به ميدان كائنات رسيد * گوى وحدت فكند در ميدان

گرد ميدان كائنات بگشت * كرد در عرصهء جهان جولان

100

نام او شد جواهر و اعراض * نام او شد عناصر و اركان

كثرت خويش گشت وحدت جود * شد ملبس بدين لباس و بدان

تاه فى الدين « 2 » زاجر الاجمال * حار فى البيد سابق الطغيان « 3 »

عقل گرديد و عاقل و معقول * شد مقيد به علت و برهان

نظرى سوى جام عالم كرد * عكس رخسار خويش ديد در آن

گشت بر عكس روى خود واله * ماند بر نقش روى خود حيران

نام او گشت او عاشق و معشوق * چونك شد بر جمال خود نگران

كرد بر فرق حسن خويش نثار * هر جواهر كه بودش اندر كان

شد ز رخسار و قامتش پيدا * گل هر باغ و سرو هر بستان

خلعت كائنات در پوشيد * كرد در خود نظر به چشم جهان

110

تا شنيد از ره هزاران گوش * راز خود را ز صد هزار زبان

راز او را به سمح او مىگفت * هر زمانى به صد هزار بيان

چونك خود را به خود تمام نمود * نام خود « 4 » كرد بعد از آن انسان

ور نشد اين بيان ترا روشن * ور برون نامد از يقين ز گمان

جام گيتىنماى را بطلب * تا بينى در او به عين عيان

كه جز او نيست در سراى وجود * به حقيقت كسى دگر موجود

عشق بىكثرت حدوث و قدم * نظرى كرد در وجود و عدم

هر دو را ديد منقطع ز اغيار * هر دو را ديد متحد با هم

( 1 ) - سپه و ملك به تاختن ( 2 ) - ملك فى التيه ( 3 ) - سپه الاطعان . ( 4 ) - سپه - او