ديوان كامل شمس مغربى ( بانضمام رساله جام جهان نما ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٥

ترجيع 1

ورنه محمود عشق او باشد * كه شناسد كه بوده است اياز

حسن او گفت ديدهء خود را * نظرى بر جمال خويش انداز

جز كه با سمع خويش راز نگو * جز كه با حسن خويش عشق مباز

اى ز تو برگ و ساز ما پيدا * مى تو ما را نه برگ بود « 1 » و نه ساز

چون نظر بر جمال خويش انداخت * كرد بر حسن خويش عشق آغاز

زان نظر عشق و عاشق و معشوق * گشت هر يك ز غير خود ممتاز

80

زان نظر گشت كائنات پديد * زان نظر گشت چرخ در تك و ناز

گشت يك حرف و صد هزار كتاب * داد يك صوت و صد هزار آواز

عشق خود بود ناظر و منظور * كردم القصه قصه را ايجاز

ور ز من باورت نمىآيد * چشم بگشاى تا به بينى باز

كه جز او نيست در سراى وجود * به حقيقت كسى دگر موجود

پيش از آن كز جهان نبود نشان * عشق در نفس خويش بود نهان

بود در شين او جميع شيون * بود در عين او همه اعيان

قاف او بود مسكن عنقا * بود عنقا به قاف او پنهان

كان او بود مندرج در ذات * شأن بود مندمج در كان

شان ز كان چون قدم نهاد برون * گشت اسرار كان پديد از شان

90

كرد سلطان عزيمت صحرا * شد روانهء سپاه با سلطان

وحش و طير و پرى و ديو و بشر * با سليمان شدند جمله روان

همه عالم سپاه او بگرفت * بر شد از لشكرش زمين و زمان

دم‌به‌دم كاروان روان مىشد * سوى شهر وجوب « 2 » از امكان

از ره عدل به پادشاه قديم * گشت معمور خطهء حدثان

بود با هستىاش رفيق ايجاد * بود با حسن او قرين احسان

( 1 ) - سپه هست ( 2 ) - سپه - وجود