خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩
توضيحات :
بر وى ( ناظم الاطباء ) ، كماد (
Dry Fomentation
شليمر ) 0 ايضا تكميد عبارت بود از گرم نگاه داشتن عضو توسط كيسه اي كه در آن خاكستر و يا نمك گرم ريخته باشند و بر روى عضو گذارند .
تكميد -
Formentation
( 18 ) - در " مر " : " ده درم سنگ " 0
( 19 ) - بوره : معرب به ورق ، فرانسوي شده (
Borax
معين ) 0 و در كتاب منظور بوره نان يا به ورق الخبز است .
( 1 / 83 )
بوره : بر وزن " شوره " چيزى است مانند نمك و آن را زرگران به كار برند و شكر سفيد را نيز گفته‌اند و معرب آن به ورق است و به عربي نطرون خوانند . گويند اگر قدري از بوره بسايند با صدف و در بيني زن بدمند ، اگر آن زن عطسه كند دوشيزه بود و اگر نكند دوشيزه نباشد و بوره ارمني همان است ( برهان قاطع ) 0 بوره : ملحي است كه از آب بعضي درياچه‌هاى آسيا و چين و تبت و هندوستان اخذ ميكنند و تنگار و ملح ايراني نيز ناميده مىشود ( ناظم الاطباء ) " ، بوره ، به ورق : تركيب‌هاى مختلفي است كه گاهي كربنات و گاهي برات است . به ورق الارمني بوره اي ارمني يا بوره ي زراوندي با ناخالصىهائى از قبيل اكسيد آهن ، به ورق المصفي ( بوره ي پاكيزه ) نسبه خالص ، به ورق الخبز ، بوره ي نان با بعضي ناخالصىها ، به ورق الصناعه ( بوره زرگران ) 0 اين سنگ جزو برات‌هاست و ممكن است تركيب زير باشد : )
Boracit , Ulexit
تمام از ترجمه سر الاسرار رازي ) 0 بورات -
Boracit
( 20 ) - در " كا " ، پس از " پاره كنند " ، " همچون درم درم " آمده است .
( 21 ) - غضاره : چيزهائي كه از گل پخته باشد . ظروف سفالي ( ترجمه سر الاسرار رازي ) 0
( 22 ) - در ساير نسخه ها ، " توبرتو " آمده است .
( 23 ) - توضيح آنكه در نسخه " كا " پس از " قي كنند " ، آمده است : " و پاره پياز نرگس اندر ميانه طعام بخورد و يا ماهي شور بخورند ، قي آورده و فقاع كرم به آب " شبت " و يا " ماء العسل " بخورند ، قي آورد . و جوز القى و " رقع يماني " بخورند كه بىخطر باشد " 0 پياز نرگس بوته نرگس ، عنصل ، بصل النرجس ( معين ) پياز عنصل
Sea ) - Onion
شليمر ) 0 جوز القى (
Nux Vomica
حييم ) 0 رقع يماني گويند درختي است به قدر درخت گردكان و برگش مثل برگ درخت چنار و ثمرش شبيه به انجير و به قدر انار و دانه ثمرش مانند دانه انجير و با شيريني و ماكول است 000 و او را در مصر انجير فرنگى گويند 000 ( از تحفه ) در حاشيه " كا " : " رقع يماني ميوه ايست مثل انجير اكثرا در يمن پيدا مىشود از مخزن " 0
( 1 / 84 )
جوز القى -
Nux Vomica
پياز نرگس ، پياز عنصل -
Sea Onion