خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٧

توضيحات :

كه از خرد كردن نان در شير و آب گوشت و دوغ و امثال آن تهيه مىشده است همان است كه در عرف عوام " تليت " گويند .

( 16 ) - " مر " : " زود در معده تباه گردد " 0

( 17 ) - پس از كلمه " بد بود " در " مر " و " كا " آمده است : " و مدت دراز در يك نوبت طعام بودن هم بد باشد " 0

( 18 ) - انگور نرسيده كه در عربي به آن " حصرم " گويند

Unripe grape (

شليمر ) 0 انگور نرسيده ، حصرم -

Unripe grape

( 19 ) - معلوم شد كه " گرگاني " از انواع شراب‌ها مطلع بوده ، چنان كه " رازي " هم در يكى از مولفاتش انواع شراب‌ها را متذكر گرديده است . ايضا مولف " هدايه المتعلمين " در كتاب خود هفتاد و نه نوع شراب آورده است . در نسخه مج 1 ) ، " شربت انار يا شربت ليمو يا شربت ريباس " آمده است .

( 20 ) - معلوم شد كه " گرگاني " از انواع شراب‌ها مطلع بوده ، چنان كه " رازي " هم در يكى از مولفاتش انواع شرابها را متذكر گرديده است .

ايضا مولف " هدايه المتعلمين " در كتاب خود هفتاد و نه نوع شراب آورده است . در نسخه مج 1 ) ، " شربت انار يا شربت ليمو يا شربت ريباس " آمده است .

( 21 ) - معلوم شد كه " گرگاني " از انواع شرابها مطلع بوده ، چنان كه " رازي " هم در يكى از مولفاتش انواع شرابها را متذكر گرديده است . ايضا مولف " هدايه المتعلمين " در كتاب خود هفتاد و نه نوع شراب آورده است . در نسخه مج 1 ) ، " شربت انار يا شربت ليمو يا شربت ريباس " آمده است .

( 22 ) - " مر " : " يا به آب آلو يا شراب آلو اوليتر بود " 0 مج 1 ) : " يا شراب آلوبالو " 0

( 1 / 41 )

( 23 ) - در ساير نسخه ها : " جرم گوشت " 0

( 24 ) - " مر " و " كا " : " مرقه " 0 مرق [ به فتح ميم و راء ] شوربا ( ناظم الاطباء ) 0

( 25 ) - آش غوره ، آش آلو و آش زيره و در " كا " ، " دوغ با " نيز آمده است . ايضا در مج 2 ) ، " زيرباخ " و در " مر " ، " زيره با " آمده است . بعلاوه همين نسخه " ريواج با " اضافه دارد .

( 26 ) - آش غوره ، آش آلو و آش زيره و در " كا " ، " دوغ با " نيز آمده است . ايضا در مج 2 ) ، " زيرباخ " و در " مر " ، " زيره با " آمده است . بعلاوه همين نسخه " ريواج با " اضافه دارد .

( 27 ) - آش غوره ، آش آلو و آش زيره و در " كا " ، " دوغ با " نيز آمده است . ايضا در مج 2 ) ، " زيرباخ " و در " مر " ، " زيره با " آمده است . بعلاوه همين نسخه " ريواج با " اضافه دارد .

( 28 ) - " مر " : " ميل بتري دارد " 0 مج 1 ) : " غذاهاي گرم و تر " و در نسخه چاپي " كا " ، " بايد كه ميل با تري دارد " آمده است .

( 29 ) - در ساير نسخه ها ، " گنجشك " آمده كه همان بنجشگ است .

( 30 ) - تذرو : معرب آن تدرج است ، قرقاول ( معين )

Pheasant

قرقاول ، تذرو ، تدرج -

Pheasant

( 31 ) - توابل جمع تابل است و همانهاست كه در عرف عامه به " ادويه " اطلاق مىشود . فلفل و نمك و دارچين و امثال آنها .

( 32 ) - سعتر : به فتح اول و فوقاني بر وزن جعفر دوائي كه آن را اوشه گويند 000 و آن صحرائي و بستاني هر دو مىباشد . بستا نيز امرزه خوانند و آن سبزئي باشد كه خورند 000 ( برهان قاطع ) ، سعتر : آويشن ( ناظم الاطباء ) ، صعتر : كليك اودي ، سيسنبر ، آس بويه

Creeping T . Wild T . Mother of Thyme 0 -

فودنج جبلي ، مرزنگوش وحشي ، آويشن كوهي

Wild Marjoram 0

صعتر شامي ، پودنه [ پونه ] است . سعتر و آويشن ( ناظم الاطباء ) ، آويشن شيرازي

Garden Thyme (

آريانپور ) پونه -

Thyme

( 33 ) - كاكيان : كافشه و تخم كاجيره ( ناظم الاطباء ) ، كافيشه ، كاجيره ، (

Bastarol Saffron

آريانپور ) 0 كاكيان ، كاجيره ، كافشه ، كافيشه -

Saffron

( 1 / 42 )

( 34 ) - بادرنگ 000 و بيمارى در روده با نفخ و قراقر و پيچش ناف كه سببش غصه و اندوه بود ( ناظم الاطباء ) 0 توضيح : در ساير نسخه ها : بين كلمه " سير " تا " غذاهاي لطيف " با اختلاف‌هاى بسيار جزئي عبارات آتى ديده مىشود : در " مر " آمده : " 000 اندكى سير و جوز مغز و قليه خشك كه از سرخي گوشت كه سفيدي ازو جدا كرده باشند ( يعني رگ و پي و چربي آن را گرفته باشند ) و به روغن جوز ( گردو ) بريان كرده يا به روغن زيت ( روغن زيتون

Olive Oil )

و روغن مغز زردآلو و غذاهاي لطيف 0 " 000 روغن زيتون -

Olive Oil

( 35 ) - گاورس كه معرب آن " جاورس " و نوعي ارزن است . ارزن

Millet 0

در نسخه اساس " گاورسن " آمده كه صحيح به نظر نمىرسد .

ارزن -

Millet

( 36 ) - مج 1 ) : " و سكباج " و " كا " : " و كرنج " اضافه دارد .

اسفيدباج : سپيدبا ، آش اسفناج ، سفيدبا ، آش اسفناج با ماست ( مقدمه الادب زمخشري ، انتشارات دانشگاه تهران ، صفحه 343 ، شماره 848 ) ، سكباج : سكبا ، آش با سركه ، آش سركه ( منبع قبلي و همان صفحه ) 0

( 37 ) - در " مر " و " كا " ، پس از كلمه " نشايد خورد " آمده است : " و كبوتر بچه و سير و پياز و خردل بهم نشايد خوردن و گوشت نمك سود و شير به هم نشايد خورد " 0 و در " كا " ، به جاي " خورد " كلمه " پختن " آمده است .