خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى ) — الصفحة ٢

[ مقدمه مؤلف ]

و علم عملي ، دانشي است كه تندرستي بر تن درستان چگونه نگاه دارند و بيمارى از ميان چگونه زائل بايد كردن ، به استعمال چيزهاي سودمند و دور داشتن چيزهاي زيان كار و علمي و عملي [ كذا ] .

و بخش علمي در اين كتاب را دو بخش كرده آمد : علمي و عملي . و بخش علمي از اين كتاب دو مقاله كرده آمد .

مقاله اول / از بخش نخستين

مقاله نخستين از بخش نخستين ، اندر تدبير 8 حفظ صحت و اين نوع ، شانزده بابست :

الف ) در تدبير هوا .

ب ) در تدبير فصل‌هاى سال .

ج ) در تدبير شهرها و مسكن .

د ) در تدبير جامه پوشيدن .

( 1 / 16 )

ه ) در تدبير غذا .

و ) در تدبير آب .

ز ) در تدبير شراب 9 .

ح ) در تدبير خواب و بيداري 10 .

ط ) در تدبير حركت و سكون 11 .

ي ) در تدبير استفراغ 12 در داروي مسهل .

يا ) در تدبير استفراغ به داروي قي 13 .

يب ) در تدبير فصد ( رگ زني ، خون‌گيرى (

Phlebotomy

و حجامت )

Venesection Cupper

يج ) در تدبير استفراغ‌هاى ديگر .

يد ) در تدبير اعراض نفساني 14 .

يه ) در تدبير پيران .

يو ) در تدبير مسافران 15 .

مقاله دوم / از بخش نخستين

در مقدمه المعرفه و هفت باب است :

الف ) در تدبير شناختن بيمارى .

ب ) در تدبير شناختن نضج ( پختگي رسيدگي نضج : بهبود نسبي قبل از شفاي كامل .

Maturity )

ج ) در تدبير شناختن بحران 16

Crisis ) )

د ) در تدبير شناختن علامات سلامت و اميدواري .

ه ) در تدبير شناختن علت‌ها كه بعلتي ديگر زايل شود 17 .

و ) در حالهاي كه در تن مردم پديد آيد و نشان بيمارى بود كه خواهد شد ) علم العلامات يا نشانه‌شناسي

Semiology )

ز ( در شناختن وقت مرگ در بيماريها .