خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٥

توضيحات :

( 63 ) - وج [ به فتح واو ] 000 نام داروئي كه به فارسي " اگر تركي " گويند ( ناظم الاطباء ) ، اگير تركي (

Common Sweetflag

شليمر ) 0 وج ، اگير تركي -

Sweetflag

( 64 ) - در مج 1 ) ، " در شيشه " و در " كا " ، " در ظرفي " و در " مر " ، " در خمبره " آمده است ، خنبره خمبره خم كوچك خمچه ( معين ) 0

( 65 ) - در " كا " ، " پيري " آمده است .

( 66 ) - دوي : 000 صوت كه از آن چيزى فهميده نشود ، دوي ذباب [ مگس ] و دوي نحل [ زنبور ] ( دهخدا ) ، بانگ زنبور عسل ( ناظم الاطباء ) ، آواز مگس و پشه ( غياث ، آنندراج ) 000 ( تمام از لغت‌نامه دهخدا ) : اصطلاح پزشكي آوازى كه آدمي شنود نه از خارج يعني وجود خارجي نداشته باشد ( يادداشت دهخدا ) 0

( 67 ) - كفك : كف دهان ( دهخدا ) در " مر " ، " كف " آمده است .

( 68 ) - در " مر " ، " بهت و اشتباه " و در " كا " ، " بهت " آمده است .

( 69 ) - انقرديا : 000 بلادر ( معين ) ، بلادر (

Marking Nut

شليمر ) 0 انقرديا : ماخوذ از يوناني - بلادر كه ميوه ايست هندي ( ناظم الاطباء ) : 000 به عربي ثمر البلادر خوانند ( برهان قاطع ) 0 بلادر -

Marking Nut

( 70 ) - حلتيت

Assa Foetida Plant

انجدان ، انگرد شجره الحلتيت ، انقوزه ( واژه‌نامه گياهى ) 0 حلتيت ، انجدان ، انگرد ، شجره الحلتيت ، انقوزه -

Assa foetida

( 1 / 181 )

( 71 ) - كلنگ : كلند (

Pic

آريانپور ) پرنده ايست 000 غرنوق ، غرنيق ، غرانق ، كركي ، قلنگ ( معين ) 0

( 72 ) - بسباسه : معرب آن بسفايج (

Common Polypody /

واژه‌نامه گياهى ) 0 بسباسه ، بسفايج -

Common Polypody

( 73 ) - گوزبوا جوزبويا ، از تيره بسباسه‌ها 000 ( معين ) ، جوزبوياجوز هندي (

Nutmeg

شليمر ) 0

( 74 ) - ماء الاصول : مايع داروئي است كه ظاهرا از بيخ نباتي چند گيرند . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) طرزتهيه ماء الاصول در هدايه المتعلمين مشروحا آمده است .

( 75 ) - نسخه " مر " ، " با شحم حنظل و نمك " و " كا " ، " با شحم حنظل و ملح " را اضافه دارد .

( 76 ) - نسخه " كا " و " مر " ، " سكته بودي " را اضافه دارند .

( 77 ) - در ساير نسخه ها ، پس از آرد " بدان سبب " آمده است .

( 78 ) - در " كا " ، " روده " آمده است .

( 79 ) - در " مر " و " كا " ، " و صرع عطسه بزرگ " آمده است .

( 80 ) - در مج 1 ) ، " ممكن " آمده است .

( 81 ) - در ساير نسخه ها ، " نباشد " آمده است .

( 82 ) - در ساير نسخه ها ، " خيره " آمده است .

( 83 ) - در مج 1 ) ، " گوشت بره " آمده است .

( 84 ) - در مج 1 ) و " مر " ، " جز گوشت " و در " كا " ، " خرگوش " آمده است .

( 85 ) - در مج 1 ) ، و " كا " ، " نخورد " آمده است .

( 86 ) - در مج 1 ) ، پس از كلمه " بدهند " ، " و از پس يك هفته به حقنه تيز " آمده است .

( 87 ) - قوقويا : حب معروف كه در تنقيه سر [ ترشحات مايعات سر ] عمل مىشود . بدين سبب به قوقويا معروف است ، چرا كه قوقويا به معنا سر در سريانى است . قرقومعما : ثفل روغن زعفران است ( از بحر الجواهر ) 0 قرقومعما : شرح آن در كتاب پنجم قانون آمده است . ايضا قوقو معنا در لغت استينگاس آمده است .

( 1 / 182 )

( 88 ) - ترياق اربعه : 000 معجوني است دافع زهرها و مفيد صرع و لقوه اجزايش چهار است : جنطيانا [

Gentian

] حب الغار [

Laurel berry

] زراوند [ زراوند طويل ]

Long Birth - Wort

و مر ) [

Myrrh

] غياث اللغه ) ( آنندراج ) بگيرند زراوند طويل و جنطيانا و حب الغار و مر ، از هر يكى راستا راست بكوبند و بپزند و با انگبين مصفي بسرشند شربت يك مثقال ( ذخيره خوارزمشاهي ) ( تمام از دهخدا ) ( معادلهاي انگليسى از شليمر ) ( ايضا رجوع شود به كتاب پنجم قانون و بحر الجواهر ) 0 جنتيانا -

Gentian

مر -

Myrrh