جغرافياى بلوچستان ( فارسى ) — الصفحة ٥٥

فصل چهارم در تاريخ بلوچستان به طريق اختصار

رفته مهراب خان خواهش نمود كه محمّد قاسم خان سردار به قلعه آمده او را مطمئن نموده به حضور خان برد . روز ديگر سردار حسب‌الامر ظهير الدّوله با سعد خان رودبارى و سيد محمّد بيگ به قلعه اندر شدند . مهراب خان را اطمينان داده ، چون پايش زخم گلوله داشت ، [ 220 ] سوار شدن براى او متعسّر بود او را در محفه « 1 » نشانيدند و به اردويش رسانيدند . ميرزا محمّد جرّاح به معالجه‌اش مشغول گرديد و قلعهء بمپور تخليه شده به گماشتگان خان واگذار نمودند . ظهير الدّوله در اردو توقّف فرمود . سردار را با دو هزار پياده و سوار به تسخير ساير

بلوچستان مأمور فرمود . او به مدّت يك ماه فهره و ابطر و مگس و بعضى از قلعه‌جات سرباز را فتح كرده با شتر و كنيز و غلام و نقد بسيار و امتعهء بىشمار و بعضى از [ 221 ] رؤساى آنجا به اردو پيوست . در آنجا حكم و خلعت حكومت بم و

بلوچستان به محمّد قاسم خان داده مهراب خان را در تخت روان كرده به كرمانش آوردند . بعد حسب الاستدعاى او كوچش « 2 » را هم از بمپور كوچ داده به شوهر رسانيدند .

خلاصه ، محمّد قاسم خان پنج سال حاكم بم و نرماشير و

بلوچستان بوده همه ساله موسم زمستان به مكران رفته بعضى محال آنجا را تسخير و بعضى امكنه را غارت و مردمش را [ 222 ] اسير كرده تا آنكه همه اين قطعه بلوچستانى كه اكنون در تصرّف حكمران كرمان است بعضى را به قتال و برخى را مستمال « 3 » نموده به فرمان درآورده مالك مالى بسيار و رجالى بىشمار شد . در سنهء هزار و دويست و سى و هفت وقعى بر احكام ظهير الدّوله نگذاشت و به تدريج استعدادى زياد در قلعهء بم مهيّا نموده به رزانت « 4 » آن حصار مطمئن شده ، طبل استقلال كوفت . [ 223 ] ظهير الدّوله بعد از استماع اين خبر به او نگاشت ، كه تو غلام‌زاده و خانه‌زاد نوّاب مايى و به حسن تربيت و التفات من از نازل منزلت خانه شاگردى و خاكروبه كشى به اعلى مرتبهء حكومت و سردارى رسيدى ، از شآمت كافر نعمتى بينديش . محمّد قاسم خان جواب نوشت : بلى پدر من غلام محمّد حسن خان قاجار بوده ، اكنون

( 1 ) . محفه : نوعى از عمارى ، كجاوه . ( 2 ) . يعنى خانواده‌اش را . ( 3 ) . مستمال : راضى ساختن . ( 4 ) . رزانت : بردبارى و صاحب وقار گرديدن .