تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٢

تورا

كلمهء « تورا » نام پنج كتاب اول عهد قديم ، معروف به اسفار خمسه و يا شريعت مدون حضرت موسى است به نامهاى :

سفر برشيت « 1 » ( پيدايش ) سفر شموت « 2 » ( خروج ) سفر ويقرا « 3 » ( لاويان ) سفر بميدبار « 4 » ( اعداد ) سفر دواريم « 5 » ( تثنيه ) ، علاوه بر اينها ، قسمتهاى ديگرى مثل كتاب يوشع ، تواريخ ايام ، مزامير داود و غيره نيز در تورات وجود دارند . مجموعهء مجلدات جمع‌آورى شدهء كتب انبيا را « تورا » ناميده‌اند كه به عبرى « تنخ » « 6 » مىگويند . غير از اين قوانين مدون ، قوانين شفاهى ديگرى نيز براى يهود وجود دارند كه آنها را توراى شفاهى گويند مثل « گمارا » و « ميشنا » كه از مجموعهء آنها « تلمود » [ 29 ] بوجود آمده است .

ده فرمان اوليه كه بر موسى نازل شد عبارتند از :

1 - من هستم يهوه خداى تو كه ، ترا از مصر و از خانهء غلامى ، بيرون آوردم ؛

2 - ترا خدايان ديگر غير از من نباشد . صورتهاى تراشيده ( بت ) براى خود مساز ؛

3 - نام يهوه ، خداى خود را به باطل مبر ؛

4 - روز سبت ( شنبه ) - استراحت - را ياد كن تا آن روز را تقديس نمايى ؛

5 - پدر و مادر خود را احترام نما ؛

6 - قتل مكن ؛

7 - زنا مكن ؛

8 - دزدى مكن ؛

9 - بر همسايهء خود شهادت دروغ مده ؛

10 - به خانهء همسايه‌ات و زن و كنيز و غلام و گاو و الاغش طمع مكن « 7 » .

( 1 ) . Beresheet ( 2 ) . Shemot ( 3 ) . Vighra ( 4 ) . Bemidbar ( 5 ) . Devariem ( 6 ) . Tenakh ( 7 ) . ده فرمان ( احكام عشره ) ، خلاصهء احكام الاهى مندرج در عهد عتيق ، كه در كوه سينا بر موسى نازل شد ( خروج 20 : 2 - 17 ؛ 31 : 18 ؛ 32 : 15 - 19 ؛ 34 ؛ تثنيه 5 : 6 - 21 ؛ 9 - 10 ) . اين احكام از اهم اصول اخلاقى يهوديت ، مسيحيت ، و اسلام بشمارند . در نزد مسيحيان ، دربارهء ترتيب آنها دو روايت مختلف موجود است : يكى در كليساى كاتوليك رومى و كليساهاى