تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٥
بخش دوم
59 . جرهم
jorhom
، قبيلهء عرب كه ، به نقل روايات از يمن به مكه مهاجرت كرده در آنجا سكنى گرفته بودند . ظاهرا در ايام بسيار قديم نابود شدند ، و به همين جهت ، علماى متأخر انساب عرب آنها را در رديف عمالقه و عاد و ثمود شمرده‌اند . از سرگذشت و تاريخ اين قبيله در دوره‌اى كه در يمن مىزيسته‌اند اطلاع قابل اعتمادى در دست نيست ، اما از بعضى قرائن برمىآيد كه در بناى كعبه دخالت داشته‌اند ، و بعد از آنها مكه در حكم قريش شده است .
( د . م ج 1 ص 725 )
60 . تبع
Tabba
، جمعش تبابعه
Tababe'a
، لقب عده‌اى از شاهان حميرى عربستان جنوبى در قرون چهارم و پنجم ميلادى ذكر آن در قرآن آمده است ( سورهء دخان 36 ) . اخبار تبابعهء يمن آشفته است ، و بعضى از آنها ، مثل شمريحرعش
Sammaryohar es
و ابو كرب اسعد
abu Kareb as ad
، به قهرمانان افسانه‌ها بيشتر شباهت دارند .
61 . خزاعه
Xoza , a
[ خزاعة بن عمرو
( xoza ate'bne amr )
] ، قبيله‌اى از اعراب ازدى از شاخه عرب قحطانى . علماى انساب معتقدند كه اين قبيله و ساير شاخه‌هاى ازد در ازمنهء بسيار قديم از عربستان جنوبى به طرف شمال مهاجرت كردند ، و در حوالى مكه اغلب آنها راه خود را ادامه دادند - چنان كه غسانيها به جانب سوريه رفتند - ولى عمرو بن ربيعه
amre ' bne rabi'a
[ ربيعه ملقب به لحى
( lohayy )
بوده است ] با قبيلهء خود نزديك مكه بماند . در اين زمان ( احتمالا قرن پنجم بعد از ميلاد ) ، شهر مكه و خانهء كعبه در دست قبيلهء جرهم بود . در جنگ سختى كه بين دو قبيله روى داد ، قبيلهء جرهم مقهور شد . پس از آن ظاهرا چندى دو قبيله با هم در مكه مىزيستند . ربيعة بن حارثه
rabi ate'bne haresa
، نوادهء عمرو - بن لحى ، دختر آخرين والى جرهمى مكه را به زنى گرفت ، و در مكه اعتبارش فزونى يافت ، و همين ربيعه بود كه مناسك حج را مجددا برقرار كرد ، و به تأمين خاطر حجاج متعددى كه به زيارت خانهء كعبه مىآمدند اهتمام نمود ، و در عين حال ، به نقل روايات ، نخستين كسى بود كه بتهايى دور خانهء كعبه قرار داد ، و از آن جمله هبل
hobal
بود كه تا زمان حضرت محمد ( ص ) باقى بود . ربيعه و اعقاب وى مدت مديدى ولايت خانهء كعبه را داشتند . آخرين آنها ، نامش هليل
holayl
، دختر خود را به زوجيت قصى
qosayy
، سركردهء قبيلهء قريش كه يكى از بطون قبيلهء كنانه بود درآورد . پس از كشمكشهايى كه بعد از مرگ هليل روى داد ، قصى پيروز شد ، و شهر مكه و ولايت خانهء كعبه را بدست گرفت ؛ از آن به بعد قريش رفته رفته كسب قدرت كرد ، و خزاعه روى به انحطاط گذاشت . خزاعه در سال هشتم هجرى قمرى با پيغمبر اسلام بيعت كرد ، و در سال 37 هجرى قمرى با على بن - ابى طالب جنگيد .
( د . م . ج 1 ص 893 )
62 . كنانه
Kenana
[ كنانه بن خزيمة بن مدركة بن الياس بن مضر ] ، يكى از قبايل بزرگ و مشهور عرب مضرى كه ، در اوايل اسلام ، مركز سكونت و ديار ايشان در حدود مكه بود ، و اهميت ايشان از نظر علماى انساب بيشتر به خاطر اين است كه قريش ( و در نتيجه ، پيغمبر اسلام ) به اين قبيله وابسته است ، علماى انساب 14 شاخه براى اين قبيله ذكر كرده‌اند ،