تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٨٣٩

در بيان تاريخ ابتداى نظم تفسير و انتهاى آن

وسوسه مىكند در سينه‌هاى مردمان ( 5 )

از جن و آدميان ( 6 )

گو كه ميگريم پناه از هر زيان * باز بر پروردگار مردمان

كز مقام نطفه با عقل تمام * شد مربى در هر آن نقل و مقام

هيچ دارى ياد كز شهر عدم * در وجود آورد چونت دمبدم

در ميان آب و خون بيجان بدى * داد جانت پس جنين و آدم شدى

اندران زندان و ظلمت خانه او * بد مربى مر تو را بىگفتگو

بين در آنجا غير او را بوده راه * داردت از ناملايم تا نگاه

از رحم پس آمدى اندر جهان * طفل بودى پس شدى مردى جوان

بد مربى مر تو را در هر نفس * بر بربّ خود پناه از غير پس

پادشاه مالك و مولاى تو * اوست در پنهان و در پيداى تو

وانكه باشد بر خلايق پادشاه * گو بر اپرستندگان جز وى إله

مردمان را او بود پروردگار * همچنين در هر دو عالم شهريار

مالك الملك است و هم مالك بذات * خلق را در هستى و موت و حيات

آن كز او باشد وجود و بود خلق * بر حق است ار باشد او معبود خلق

كو برم به روى پناه اندر زمن * از شرور ديو و نفس راهزن

آنكه وسواس افكند در سينه‌ها * ز آدميزاد و پرى از كينه‌ها

پس برب و مالك خلق و إله * از پرى و آدمى ميجو پناه

من به او گيرم پناه از صدق و راست * كاول و آخر پناه ما خداست

صدق اللَّه العلىّ العظيم و صدّق رسوله الكريم و صدّق على بن ابى طالب امير المؤمنين و نحن على ذلك من الشّاهدين و الشّاكرين و الحمد للّه ربّ العالمين

نعمت خود بر صفى كرد او تمام * شايد ار گويم سپاسش صبح و شام

جز عنايات اين نبود از ذو الجلال * كه بنظم اين نامه آمد در دو سال

كى مرا اين بود هرگز در گمان * يا گمان هيچكس از بخردان

كه دو سال اين نامه بر پايان رسد * بل بعمرى تا كه بر لب جان رسد

چون هزار و سيصد از هجرت گشت * در ششم سال ابتدا اين نامه گشت

در هزار و سيصد و هشت اينچنين * گشت ختم از عون ربّ العالمين

اينست از حق نعمتى بر خاص و عام * گر بفهمند اهل ايمان بالتمام

اوفتد ابليس در اندوه و سوز * زينكه شد معلوم قرآن را رموز

تا بامروز اين چنين روشن بيان * شرح قرآن را نيامد در جهان

كان بفهم مردمان باشد قريب * خاص و عام از وى برد هر كس نصيب

پس در آيد ديو از شكل بشر * تا بهم جنسى زند راه از حشر

زانكه جنسيت بغايت جاذب است * در اثر هم جنس قولش غالب است

بر چسان تا افكند طرح كلام * نفى تفسير صفى را بر انام

اينقدر كافيست از بهر شناس * ما بقى را كن بفهم خود قياس

بر پناه از شرّ خناس عدو * بر إله الناس گاه جستجو

چو افكند وسواس ديو اندر صدور * بر پناه از وى بخلاق الامور

اندر اين نظم مبارك از كلام * يافت اسرار معانى انتظام

بحر گوهر گشت تفسير صفى * از رموز نغز بكر مختفى

گر كند كس نفى اين نظم و كتاب * هيچ او را نيست حاجت بر جواب

زانكه كرده نفى عقل و علم خويش * تو چه گويى زانچه او خود گفته بيش

و اهل او را در چنان جهل و حسد * تا سزاى جهل او از حق رسد

بر تو اى پروردگار مهر و ماه * خود صفى جويد ز هر جهلى پناه

تو پناه هر پناه آرنده‌اى * ده پناه آرد پناه ار بنده‌اى

اول و آخر پناه ما تويى * جرم بخش و مالك و مولى تويى