تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٨٠٠

[ سوره القيامة ( 75 ) : آيات 16 تا 30 ]

تواناييم بر اينكه راست كنيم انگشتهايش را ( 4 )

بلكه ميخواهد انسان كه كار بد كند در پيش آمدش ( 5 )

مىپرسد كه كى باشد روز قيامت ( 6 )

پس چون خيره شود چشم ( 7 )

و تيره گردد ماه ( 8 )

و جمع شود آفتاب و ماه ( 9 )

گويد انسان آن روز كجاست گريزگاه ( 10 )

نه چنين است نيست پناهى ( 11 )

بسوى پروردگار تو در آن روز جاى قرار ( 12 )

خبر داده شود انسان در آن روز به آنچه فرستاديد و باز پس داشتند ( 13 )

بلكه انسان بر خودش بيناست ( 14 )

و اگر چه القا كند عذرهايش را ( 15 )

بر قيامت مىخورم سوگند هم * باز خود بر نفس لوامه قسم

نيست نفسى در قيامت جز كه او * مىكند خود را ملامت روبرو

گر كه بدكار است از عصيان خويش * ور نكو گويد نكردم از چه بيش

يا كه نفس آدمست آن كز بهشت * شد چو بيرون شد ملوم از فعل زشت

خويش را يعنى ملامت كرد بس * تا بوقت مرگ اندر هر نفس

بر قيامت نفس راضم كرد ازان * كه بود او را مجازات اندران

آدمى پندارد آيا جمع زود * ما نخواهيم استخوانش را نمود

بل تواناييم در جمعش بخواست * تا سر انگشتان او سازيم راست

بلكه خواهد آدمى تا بر فجور * باشد او مشغول دايم بىفتور

در زمانى كه ز اوقات حيات * نزد وى باشد الى حين ممات

مىبپرسند اينكه روز رستخيز * كى بود از روى انكار و ستيز

آن زمان كه چشمها خيره شود * ماه روشن درهم و تيره شود

جمع كرده مىشود شمس و قمر * گويد آن روز آدمى اين المفر

نه چنان باشد كه بدهد فائده * كافران را مر گريز از وارده

سوى آن پروردگارت مستقر * هر كسى را هست آن روز از مقر

آدمى يابد خبر آن روز خويش * آنچه بفرستاده ز اعمالش ز پيش

وانچه را كه كرده زان تأخير بس * بر عمل ناورده يعنى يك نفس

بلكه آدم نيست محتاج خبر * خود بنفس خود بصير است از اثر

گر چه بس القا معاذير او كند * بر علاج كار تدبير او كند

[ سوره القيامة ( 75 ) : آيات 16 تا 30 ]

[ سوره القيامة ( 75 ) : آيات 16 تا 30 ]

لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ ( 16 ) إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ ( 17 ) فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ ( 18 ) ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ ( 19 ) كَلاَّ بَلْ تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ ( 20 )

وَ تَذَرُونَ الْآخِرَةَ ( 21 ) وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ ( 22 ) إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ ( 23 ) وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ باسِرَةٌ ( 24 ) تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِها فاقِرَةٌ ( 25 )

كَلاَّ إِذا بَلَغَتِ التَّراقِيَ ( 26 ) وَ قِيلَ مَنْ راقٍ ( 27 ) وَ ظَنَّ أَنَّهُ الْفِراقُ ( 28 ) وَ الْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ ( 29 ) إِلى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَساقُ ( 30 )

حركت مده به آن زبانت را تا شتاب كنى در آن ( 16 )

بدرستى كه بر ماست فراهم آوردنش و خواندنش ( 17 )

پس چون خوانديش پس پيرو شو خواندنش را ( 18 )

پس بدرستى كه بر ماست بيان كردن او ( 19 )

نه چنين است بلكه دوست ميداريد زود را ( 20 )

و واميگذاريد آخرت را ( 21 )

رويهاست در آن روز برافروخته ( 22 )

بسوى پروردگارش نگرنده ( 23 )

و رويهاست در آن روز تيره ( 24 )

پندارى كه رسانيده مىشود به آن آسيبى ( 25 )

نه چنين است چون برسد بچنبرهاى گردن ( 26 )

و گفته شود كيست شفادهنده ( 27 )

و داند كه آنست جدايى ( 28 )

و پيچيده شود ساق بساق ( 29 )

بسوى پروردگار تست در آن روز راندن ( 30 )

تو زبان خود مجنبان از شتاب * پيشتر ز اتمام وحى اى ذو لباب

پيش از آن يعنى كه قرآن را تمام * بشنوى از جبرئيل اندر پيام

مىمجنبان تو زبان بر حفظ او * تا مبادا آن رود از ياد تو

هست بر ما جمع آن اندر دلت * تا نباشد حفظ قرآن مشكلت

پس چو خوانيم آن بنطق جبرئيل * پيروى كن خواندنش را اى خليل

پس شود بر ما كه آن روشن شود * بر تو آن معنى كه آن مشكل بود

ره مده بر دل كه گردد از تو فوت * چيزى از قرآن چو بشنيدى بصوت

اينچنين نبود كه پنداريد نيست * بعد مردن حشر و نشرى كان ز چيست

زان در اين قرآن نينديشيد هيچ * ناوريد اعنى تدبر در بسيج

دوست بل داريد دنيا را جميع * كه بسى باشد زوال آن سريع

دست خود از آخرت داريد باز * كان بود باقى نه چون دنيا بساز

روىها روزى كه تازه و خرمست * ناظر اندر روى خويش هر دمست