تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٧٤٢

[ سوره الواقعة ( 56 ) : آيات 75 تا 96 ]

اين بودشان پيشكش روز جزا * اكل و شربى بس مناسب بس بجا

ما شما را آفريديم از نخست * پس چرا باور نداريد آن درست

پس شما ديديد آيا ز امتياز * در رحم چيزى كه ميريزيد باز

خود شما آن نطفه را آيا دگر * آفرينيد ايچ بر شكل دگر

تا رسد بر حد انسانى تمام * يا كه مائيم آفرينندهء انام

كرده‌ايم از بعد ايجاد شما * موت را ما بينتان تقدير ما

ساختيم اعنى مقدر از ازل * ما زمان موت هر يك در محل

كس بما سبقت نبتواند نمود * گر مبدلتان كنيم اندر نمود

خود بدل سازيم اندر حالتان * آوريم اندر ظهور امثالتان

يعنى ار بر جايتان خلق دگر * آوريم اندر تبدل از بشر

نيست كس عاجز كنندهء ما در اين * تا شود مانع ز راى مستبين

هم دگر باره كنيم ايجادتان * بر چنان صورت كه نادانيد از آن

نشاء اولى شما دانسته‌ايد * كانتقال است از مقامات آن پديد

نطفه و هم تعلقه و مضغه و عظام * هم لحوم اعصاب و اوتار از تمام

همچنين تصوير آن اندر فتوح * بر چنين شكل و در آن ايلاج روح

جملگى داريد آن را اعتراف * كافريديم اينهمه ما بىخلاف

پس چرا ناريد هيچ از وى به ياد * تا كنيد آن را دليل اندر مراد

بر وجود نشاء ديگر بزود * هر كه آن كرد اين يقين خواهد نمود

[ سوره الواقعة ( 56 ) : آيات 63 تا 74 ]

أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ ( 63 ) أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ ( 64 ) لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْناهُ حُطاماً فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ ( 65 ) إِنَّا لَمُغْرَمُونَ ( 66 ) بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ ( 67 )

أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ ( 68 ) أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ ( 69 ) لَوْ نَشاءُ جَعَلْناهُ أُجاجاً فَلَوْ لا تَشْكُرُونَ ( 70 ) أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ ( 71 ) أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ ( 72 )

نَحْنُ جَعَلْناها تَذْكِرَةً وَ مَتاعاً لِلْمُقْوِينَ ( 73 ) فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ ( 74 )

آيا پس خبر دهيد كه آنچه ميكاريد ( 63 )

آيا شما ميرويانيد آن را يا مائيم رويندگان ( 64 )

اگر خواهيم هر آينه گردانيديم آن را خشك پس گرو كه تأسف خورده باشيد ( 65 )

ما تاوان زده‌گانيم ( 66 )

بلكه ما بىبهرگانيم ( 67 )

آيا پس خبر دهيد كه آن آبى كه مىآشاميد ( 68 )

آيا شما فرو فرستاديد آن را از ابر يا مائيم فرو فرستندگان ( 69 )

اگر خواهيم گردانيم آن را تلخ مزه پس چرا شكر نمىكنيد ( 70 )

آيا پس خبر دهيد كه آتشى كه بر مىآريد ( 71 )

آيا شما آفريديد درختش را يا مائيم آفرينندگان ( 72 )

ما گردانيديم آن را يادآورى و مايه تعيش براى صاحبان قوت ( 73 )

پس تسبيح گوى بنام پروردگارت كه بزرگست ( 74 )

پس شما بينيد آيا در سرشت * آنچه را كه ميكنيد از دانه كشت

يعنى از تخمى دهيد اخبار هين * كه كنيد آن را نهان اندر زمين

مىبرويانيد آن را خود شما * يا كه روياننده‌ايم آن نيز ما

لو نشاء لجعلناه حطام * پيش از آنكه نفع از آن گيرند و كام

پيش از آن يعنى كه آيد بر ثمر * خوردشان سازيم و خشك اندر نظر

پس همه روزى تعجب زان كنيد * دست بر دست از پشيمانى زنيد

ميكنيد از آن قضيه گفتگو * كه بما آيا غرامت كرد رو

ما بسى باشيم زين تاوان زده * بلكه هم بدبخت و محروم آمده

ديده‌ايد آيا پس آن آبى شما * كه بياشاميد و ريزد ابرها

آن شما آيا فرستيد از سحاب * يا كه بفرستيم ما از ابر آب

گر كه ما خواهيم آن را تلخ و شور * مىبگردانيم از نزديك و دور

پس نگوئيد از چه رو شكر نعم * از خداى رزق بخش ذو الكرم

پس شما ديديد آيا كاوريد * از درخت سبز آتش بر پديد

بر دهيد آيا كه از شاخ شجر * از برون آوردن آتش خبر

كرده‌ايد ايجاد آن آيا شما * آفريدستيم آن را يا كه ما

ما بگردانديم آتش را زياد * تذكره تا از جحيم آريد ياد

همچنين بهر فرود آينده‌گان * در بيابان بهره و برخورد از آن

بس فوايد كز حق اندر آتش است * پيش از آن كايد بذكر آتش خوشست

پس به پاكى نام آن پروردگار * ياد كن كامد بزرگ از اقتدار

[ سوره الواقعة ( 56 ) : آيات 75 تا 96 ]

فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ ( 75 ) وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ ( 76 ) إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ( 77 ) فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ ( 78 ) لا يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ ( 79 )

تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ ( 80 ) أَ فَبِهذَا الْحَدِيثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ ( 81 ) وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ ( 82 ) فَلَوْ لا إِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ ( 83 ) وَ أَنْتُمْ حِينَئِذٍ تَنْظُرُونَ ( 84 )

وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَ لكِنْ لا تُبْصِرُونَ ( 85 ) فَلَوْ لا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ ( 86 ) تَرْجِعُونَها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 87 ) فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ ( 88 ) فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ ( 89 )

وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ ( 90 ) فَسَلامٌ لَكَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ ( 91 ) وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ ( 92 ) فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ ( 93 ) وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ ( 94 )

إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ ( 95 ) فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ ( 96 )

پس سوگند ياد ميكنم بمنازل ستاره‌ها ( 75 )

و بدرستى كه آن سوگنديست اگر دانيد بزرگ ( 76 )

بدرستى كه آن قرآنيست گرامى ( 77 )

در كتابى مسطور ( 78 )

مس نميكند آن را مگر پاك گرديده‌شدگان ( 79 )

فرو فرستادنيست از پروردگار جهانيان ( 80 )

آيا پس به اين كلام شما مداهنه ميكنيد ( 81 )