تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٧٣٨

[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 70 تا 78 ]

[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 62 تا 69 ]

وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ ( 62 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 63 ) مُدْهامَّتانِ ( 64 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 65 ) فِيهِما عَيْنانِ نَضَّاخَتانِ ( 66 )

فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 67 ) فِيهِما فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ ( 68 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 69 )

و از غير آن دو تا دو بهشت است ( 62 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان تكذيب ميكنيد ( 63 )

هر دو بر سياهى زننده ( 64 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 65 )

در آن دو تا چشمه است هر دو بر جوشنده ( 66 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 67 )

در آن دو تاست ميوه و نخل و انار ( 68 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 69 )

هم دو بستان دگر هست از نشان * قرب آن دو بوستان يا جنب آن

جنت روح است و ذات آن در شهود * وان بود مر سابقين را در ورود

پس ز نعمتها كه دارد اختصاص * بر كدامين منكريد از عام و خاص

سبزيى كان بر سياهى مايل است * آن دو جنت را ز لطف شامل است

بر كدامين پس ز آلاء اخص * هستتان تكذيب اندر عقل و نص

هست در اين دو جنان جارى دو جوى * كه بجوشند از ميان آن به روى

وان دو چشمه گر كه دارى واردات * علم توحيد است در ذات و صفات

بر كدامين نعمت از علم و كمال * پس شما داريد تكذيب و ملال

ميوه‌ها در آن دو جنت بيشمار * باشد از آن جمله خرما و انار

هست اشارت زان دو نزد اهل حال * بر تجلى جمال و هم جلال

بهر فهم عامه چاره زين نبود * كه كند معقول را محسوس زود

نحل و رمان بهر فهم عامه است * ور نه روحست آن به وصف اين جامه است

آدمى باقى بود از روح و جان * نى ز روى جامه و جسم و مكان

زان مثل زد حق بخرما و انار * كاين دواند از ميوه‌ها به در عيار

اختصاصش هست ذكر اندر كتب * كرده ايراد اهل طب از قشر و لب

جاى ذكر آن در اين تفسير نيست * نيست طب اين نظم تفسير نبى است

بر چه نعمت پس ز نعمتهاى روح * ميكنيد آيا كه تكذيب از وضوح

[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 70 تا 78 ]

فِيهِنَّ خَيْراتٌ حِسانٌ ( 70 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 71 ) حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ ( 72 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 73 ) لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ ( 74 )

فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 75 ) مُتَّكِئِينَ عَلى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِيٍّ حِسانٍ ( 76 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 77 ) تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ ( 78 )

در آنهاست خوب زنان نيكو ( 70 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 71 )

حوران پرده نشينند در خيمه‌ها ( 72 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 73 )

مس نكرده ايشان را انسان پيش از ايشان و نه جنى ( 74 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 75 )

تكيه‌زنندگان بر بالشهاى سبز و كار عبقر نيكو ( 76 )

پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ( 77 )

افزون آمد نام پروردگار تو كه صاحب بزرگى و مكرمت است ( 78 )

هست در اين چار جنت از زنان * كاندر اوصافند خيرات حسان

خلق و خلق جمله مىباشد نكو * نيك روى و نيكخوى و نيكبو

نيست خلقى بهر ايشان ناپسند * از هر آن عيبند پاك و ارجمند

بر چه نعمت پس كنيد انكار ازو * كه بود زانها يكى جفت نكو

جفت نيكو نعمتى بىمنتهاست * وان ببنده فضل خاصى از خداست

وان بود پرهيزكار و شرمناك * خوب روى و نرم گو وز نقص پاك

اين چنين زن را خدا با شوهرش * اندر آرد در بهشت و كوثرش

جفت بد شد هرزه‌گوى و بد سخن * هم دهان هم جلد او باشد عفن

بىسلوك و زشتخو ناسازگار * بام رو بازار كرد و نابكار

گر ندارى اينچنين زن نعمت است * صد هزار از كردگارت منت است

زين گذشتم باز گردم بر كلام * حور مقصورات گفت او فى الخيام

يعنى اندر پرده‌ها پوشيده‌اند * در حفاظ و ستر خود كوشيده‌اند

آن شئونات جلال حضرتند * محتجب كاندر حجاب وحدتند

بر كدامين پس ز آلاء مبين * هستتان تكذيب در دنيا و دين

از پرى و آدمى ناكرده مس * پيش از ايشان آن مهان را هيچ كس

پيشتر يعنى ز اصحاب بهشت * شوهران حوريان خوش سرشت

يعنى انوار جمال دلفروز * بر كسى از پرده ننموده بروز

بر كدامين پس كنيد انكار هين * از نعم كز جمله باشد حور عين

متكى بر فرشهاى سبزگون * هم بساطى كه كند خيره عيون

بر بساطند اعنى ارباب يقين * متكى اندر جنان با حور عين

نيست جز در جنت ذات و صفات * مسكن اصحاب فنا را يا ثقات

عبقرى باشد متاعى كز عجب * بر بلاد جن دهد نسبت عرب

بافته يعنى كه جن اين جامه را * بس لطيفست و مزين عامه را

هستى موهوب حقانى است آن * كه بود از عالم غيبش نشان