تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٧٢٩

[ سوره النجم ( 53 ) : آيات 39 تا 62 ]

[ سوره النجم ( 53 ) : آيات 39 تا 62 ]

[ سوره النجم ( 53 ) : آيات 39 تا 62 ]

وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى ( 39 ) وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى ( 40 ) ثُمَّ يُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفى ( 41 ) وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى ( 42 ) وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَ أَبْكى ( 43 )

وَ أَنَّهُ هُوَ أَماتَ وَ أَحْيا ( 44 ) وَ أَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى ( 45 ) مِنْ نُطْفَةٍ إِذا تُمْنى ( 46 ) وَ أَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرى ( 47 ) وَ أَنَّهُ هُوَ أَغْنى وَ أَقْنى ( 48 )

وَ أَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرى ( 49 ) وَ أَنَّهُ أَهْلَكَ عاداً الْأُولى ( 50 ) وَ ثَمُودَ فَما أَبْقى ( 51 ) وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغى ( 52 ) وَ الْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوى ( 53 )

فَغَشَّاها ما غَشَّى ( 54 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكَ تَتَمارى ( 55 ) هذا نَذِيرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُولى ( 56 ) أَزِفَتِ الْآزِفَةُ ( 57 ) لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ ( 58 )

أَ فَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ ( 59 ) وَ تَضْحَكُونَ وَ لا تَبْكُونَ ( 60 ) وَ أَنْتُمْ سامِدُونَ ( 61 ) فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَ اعْبُدُوا ( 62 )

و آنكه نيست مر انسان را جز آنچه كوشش نمود ( 39 )

و آنكه سعيش به زودى ديده خواهد شد ( 40 )

پس جزا داده شود جزاى تمامتر ( 41 )

و آنكه بسوى پروردگار تو است نهايت كارها ( 42 )

و آنكه بدرستى كه او خندانيد و گريانيد ( 43 )

و آنكه او ميرانيد و زنده گردانيد ( 44 )

و آنكه او آفريد دو صنف مذكر و مؤنث ( 45 )

از نطفه چون ريخته شد ( 46 )

و آنكه بر اوست پديد كردنى ديگر ( 47 )

و آنكه او غنى گردانيد و سرمايه داد ( 48 )

و اوست پروردگار ستاره شعرى ( 49 )

و آنكه او هلاك گردانيد عاد نخستين را ( 50 )

و ثمود را پس باقى نگذاشت ( 51 )

و قوم نوح را از پيش بدرستى كه ايشان بودند ايشان ستمكارتر و طاغىتر ( 52 )

و آن ديروز بر شده‌ها را فرو افكند ( 53 )

پس پوشانيد او را آنچه پوشانيد ( 54 )

پس بكدام يك از نعمتهاى پروردگارت شك مىآرى ( 55 )

اين بيم‌كننده‌ايست از جنس بيم‌كنندگان نخستين ( 56 )

نزديك شد آن نزديك شونده ( 57 )

نيست مر آن را از غير خدا دفع‌كننده ( 58 )

آيا پس از اين سخن تعجب مىكنيد ( 59 )

و سنجيديد و نمىگرييد ( 60 )

و شمائيد غافلان ( 61 )

پس سجده كنيد مر خداى را او را بپرستيد ( 62 )

و اينكه باشد سعى بر نيكى روا * ليس للانسان الا ما سعى

آدمى كرد آنچه سعى اندر عمل * زود بيند اجر خود را ما حصل

پس شود پاداش داده بر جزا * بر تمامى آنچه دارد اقتضا

و اينكه باشد سوى ربت در رجوع * منتهاى كار خلق اندر وقوع

در صحيفه آن دو باشد نيز اين * كو بخنداند بگرياند يقين

باغ را خنداند از باد صبا * ابر را گرياند از بهر نوا

وانكه او ميراند و زنده كند * قدرت خود تا نماينده كند

وانكه آورد از خلايق در ظهور * از دو صنف اعنى اناث و هم ذكور

خود ز نطفهء مادهء و نر تا كجا * در تمنا گشت از ايشان جدا

وانكه بعد از موت مانا بر خداست * نشأ ديگر كه آن روز جزاست

اوست آن كس كه تواند سازد او * هم دهد سرمايه و بنوازد او

در صحف هم باشد اين كز اقتدار * رب شعرى باشد آن پروردگار

ربّ شعرى گفت از آن كاندر عرب * ميپرستيدند آن كوكب بشب

اختصاصش اينكه سير او به طول * باشد اندر آسمان عند العقول

بر خلاف اختران كه يك بيك * سيرشان از عرض باشد در فلك

وانكه آن پروردگار مهر و ماه * كرد قوم عاد اولى را تباه

اولين بودند ايشان در هلاك * بعد نوح از امتان بر روى خاك

يا كه اولى بوده‌اند از مردمان * در غنا و مكنت و تاب و توان

هم ثمود آورد ايشان را بسر * پس بجا نگذاشت ز ايشان يك نفر

قوم نوح از پيشتر هم كانگروه * اظلم و اطغى بدندى از وجوه

جمله شهرستان قوم لوط را * كرد هم در لحظهء گرد هوا

پس بپوشانيد زير سنگها * آنچه پوشانيد در فرسنگها

پس ز نعمتهاى ربّت بر كدام * ميكنى شك يا در اين جمله و كلام

اين نبى باشد نذيرى ارجمند * زان نذر كاندر نخستين بوده‌اند

ساعتى نزديك شد كه خواهد آن * گشت نزديك از يقين نى از گمان

نيست كس ظاهر كنندهء وقت آن * از خلايق جز خداى راز دان

أ فمن هذا الحديث تعجبون * يعنى از قرآن شگفت آريد چون

مىبخنديد از چنين آيت چنان * وز وعيدش مينگرئيد ايچ هان

خود شما بازىكننده و غافليد * بر هلاك خود ز غفلت عاجليد

هست مروى چون كه اين آيت رسيد * كس پيمبر را دگر خندان نديد

اى عبادم بر خشوع آريد رو * فاسجدوا اللَّه و ادعوا و اعبدوا