تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٦٨٢

[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 57 تا 62 ]

[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 51 تا 56 ]

وَ نادى فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قالَ يا قَوْمِ أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي أَ فَلا تُبْصِرُونَ ( 51 ) أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَ لا يَكادُ يُبِينُ ( 52 ) فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ ( 53 ) فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ ( 54 ) فَلَمَّا آسَفُونا انْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ أَجْمَعِينَ ( 55 )

فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلاً لِلْآخِرِينَ ( 56 )

و ندا كرد فرعون در قومش گفت اى قوم من آيا نيست مرا ملك مصر اين نهرها ميرود از زيرم آيا پس نمىبينيد ( 51 )

بلكه من بهترم از اينكس كه اوست خوار و نزديك نيست كه بيان تواند كرد ( 52 )

پس چرا انداخته نشد بر او دستوانها از زر يا نيامدند با او فرشتگان بهم پيوستگان ( 53 )

پس از جاى برآورد قومش را پس اطاعت كردند او را كه ايشان بودند گروهى نافرمان‌برداران ( 54 )

پس چون بخشم آوردند ما را انتقام كشيديم از ايشان پس غرق كرديم ايشان را همگى ( 55 )

پس كرديمشان سابقان و مثلى براى آيندگان ( 56 )

كرد پس فرعون در قومش ندا * نيست گفت اى قوم آيا مر مرا

ملك مصر اين نيست يا جوهاى نيل * زير قصرم جارى از پهناى نيل

يا ز من تحتى بود قصد از بيان * كه بود جوها به حكم من روان

يا كه در تحت تصرف از منند * زير امرم شاربينش ايمنند

پس نميبينيد آيا ناز من * ابتذال موسى و اعزاز من

بهترم من بلكه زين مردى كه هست * در زمين مصر بىمقدار و پست

نيست هم نزديك تا روشن كنند * گفت خود كافشا بمرد و زن كنند

با وجود ضعف و ذلت يعنى او * نيست كس را فهم گفتارش نكو

راست گر گويد كه از نزد خدا * نامزد شد بر رسالت ز اجتبا

پس نشد افكنده چون بر وى ز رب * دستوانهايى كه باشد از ذهب

يا نيامد با وى از افرشتگان * تا به او پيوسته باشد از نشان

گر رسولى شه فرستد از خواص * مىكند با او روان از اختصاص

نيست پس جايز كه بفرستد خدا * بر رسالت مرد درويش و گداى

يافت قوم خود سبك پس در خرد * در قبول گفتهاى خام رد

پس نمودندش اطاعت جمله زين * قوم او بودند چون از فاسقين

رفته بيرون يعنى از فرمان حق * يا ز حكم عقل جمله آن فرق

خشمگين ما را چو كردند آن زمان * كينه بكشيديم سخت از دشمنان

بهر حق حزنى روا هرگز كى است * ليك حزن اوليا حزن وى است

موسى از فرعون و قومش شد حزين * حق كشيد از دشمنانش كين ازين

غرقشان كرديم در يم با اسف * در دو لحظه فجعلناهم سلف

هم مثل كرديم ايشان را چنان * بهر قوم آخرين در هر زمان

[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 57 تا 62 ]

وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً إِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ ( 57 ) وَ قالُوا أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ إِلاَّ جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ ( 58 ) إِنْ هُوَ إِلاَّ عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلاً لِبَنِي إِسْرائِيلَ ( 59 ) وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْكُمْ مَلائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ ( 60 ) وَ إِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسَّاعَةِ فَلا تَمْتَرُنَّ بِها وَ اتَّبِعُونِ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ( 61 )

وَ لا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطانُ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ( 62 )

و چون زده شد پسر مريم مثلى آن گاه قوم تو از آن فرياد برميآورند ( 57 )

و گفتند آيا الهان ما بهترند با او نزدند آن را براى تو جز جدلى بلكه ايشانند گروهى خصومت‌كنندگان ( 58 )

نيست او جز بنده كه احسان كرديم بر او و گردانيديم او را مثلى براى بنى اسرائيل ( 59 )

و اگر خواهيم هر آينه گردانيم از شما ملائكه را در زمين كه جانشين باشند ( 60 )

و بدرستى كه اوست هر آينه علمى براى قيامت پس شك ميار به آن و پيروى كنيد مر اينست راه راست ( 61 )

و باز ندارد البته شما را شيطان بدرستى كه او مر شما راست دشمنى آشكار ( 62 )

شد زده بر ابن مريم چون مثل * كه پرستندش نصارى در محل

چون مسيح و عابدينش در جحيم * جملگى باشند با رنج و اليم

با الهان گو كه ما باشيم هم * اوست بهتر يا الهان نيست عم

عيسى ار حصب جهنم باشد او * گو كه ما باشيم هم بىگفتگو

مىنگفتند اين مثل جز بر جدل * در خصومت اينگره سختند بل

وجه ديگر آنكه چون مدح مسيح * مصطفى ميكرد با مريم صريح

مشركان گفتند قصد اوست اين * كه پرستندش چو عيسى از يقين

وجه ديگر آنكه روزى با على * گفت پيغمبر بگفتار جلى

كاندر اين امت تو را باشد مثل * همچو عيسى نزد قومش در عمل

فرقه عالى شدند او را به حق * فرقه‌اى كردند از وى طعن و دق

خنده كردند اهل غمز از اين كلام * كابن عمش گشت پيغمبر مقام

آمد اين آيت كه بر عيسى مثل * ابن عمت را زدى چون در محل

گفت مشرك گر على چون عيسى است * بهتر از عيسى است بت هم بت‌پرست

نيست عيسى غير عبدى كه بر او * كرده‌ايم انعام ما بيگفتگو