تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٦٨٠

[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 33 تا 39 ]

ياد كن چون گفت ابراهيم راد * مر پدر هم قوم خود را از رشاد

زانچه بپرستيد من باشم برى * نيست آن الا كه شرك و كافرى

جز كسى كاو آفريديم پس بزود * راه بر من از كرم خواهد نمود

يعنى اندر راه توحيد ايزدم * مىرساند زود هم بر مقصدم

مىبگرداند آن كلام باقى او * كه بود آن لا إله غيره

در عقب يعنى كه در اولاد خود * بوده‌اند ايشان موحد بر احد

اندر اولادش خدا باقى گذاشت * لا إله الا اللَّه از حبى كه داشت

باز تا گردند بر دين پدر * خلق يا گردند ز ايشان بىسپر

بلكه دادم بهره من بر اين گروه * بر پدرهاشان هم اينسان از وجوه

تا حق آمد يعنى اين قرآن براست * بهر ايشان با رسولى كاو ز ماست

احمد « ع » كامل صفات نادره * با بيان و معجزات باهره

پس بگفتند اينكه آورده بما * مصطفى سحر است نز نزد خدا

نگرويم و نيست ما را باور اين * كاوست پيغمبر ز رب العالمين

هم بگفتند از چه اين قرآن به عين * بر كسى نامد ز اهل قريتين

يعنى اهل مكه و طايف به حال * كه بزرگند از ره قدر و منال

آن فلان كس يا فلان كاندر عرب * هستشان مال و حشم قدر و نسب

قول و حكمش نافذ اندر هر مقام * كس نپيچد سر ز امرش لا كلام

دور از آن كامر نبوت معنويست * بىنياز از ملك و مال دنيويست

رحمت پروردگار اين بيهشان * ميكنند آيا كه بخش اين و آن

بل معيشتهايشان را بخش ما * كرده‌ايم اندر ميانشان جابجا

آنچه يعنى زندگانى را سبب * در جهان باشند ز رزق اندر طلب

چون كه از تدبير قسمت عاجزند * رزق خود را اين گروه مستمند

پس زنند اندر رسالت از چه دست * كان خود اعلا رتبهء انسانى است

بعض را برداشتم از بعض ما * در مراتب تا بود فوق از نوا

آن يكى باشد ز بسط رزق شاد * وان يكى از تنگى آن نامراد

آن يكى از زور خود اندر غرور * وان يكى از ضعف و فقر خود نفور

تا كه از اين قبض و بسط و خفض و رفع * مردمان از يكدگر يابند نفع

بعض بر بعض دگر باشند رام * آن يكى پست آن يكى عاليمقام

تا معين هم شوند اندر معاش * بگذرد كار جهان بىاغتشاش

رحمت پروردگارت كان سر است * زانچه جمع آرند ايشان بهتر است

[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 33 تا 39 ]

[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 33 تا 39 ]

وَ لَوْ لا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً لَجَعَلْنا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفاً مِنْ فِضَّةٍ وَ مَعارِجَ عَلَيْها يَظْهَرُونَ ( 33 ) وَ لِبُيُوتِهِمْ أَبْواباً وَ سُرُراً عَلَيْها يَتَّكِؤُنَ ( 34 ) وَ زُخْرُفاً وَ إِنْ كُلُّ ذلِكَ لَمَّا مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ ( 35 ) وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ ( 36 ) وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ ( 37 )

حَتَّى إِذا جاءَنا قالَ يا لَيْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ ( 38 ) وَ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ ( 39 )

و اگر نه آن بودى كه ميشدند مردمان جماعتى واحد هر آينه گردانيده بوديم براى آنان كه كافر ميشوند به خدا براى خانهاشان سقفها از نقره و نردبانها كه بر آن بر آيند ( 33 )

و براى خانه‌هاشان درها و سريرها كه بر آن تكيه كنند ( 34 )

و زينتها و نباشد همه آن مگر مايه تعيش زندگانى دنيا و آخرت نزد پروردگارت براى پرهيزكارانست ( 35 )

و كسى كه اعراض كند از ياد خدا ميگماريم براى او شيطان را پس اوست مر او را رفيق ( 36 )

و بدرستى كه آنها باز ميدارند ايشان را از راه و مىپندارند كه ايشانند هدايت يافتگان ( 37 )

تا چون آمد ما را گويد اى كاش بودى ميانه من و ميانه تو دورى مشرقين پس بد رفيقى بودى ( 38 )

و هرگز سود نميدهد شما را امروز چون ستم كرديد كه شما در عذاب شريكانيد ( 39 )

گر نبودى آنكه در كفر و گمان * امتى واحد شوند اين مردمان

بر حطام دنيوى مايل شوند * از خدا و آخرت غافل شوند

مىبگردانديم بهر كافران * خانه‌ها كز نقره باشد سقف آن

نردبانها كه بر آن بالا روند * خود ز بام خانه‌ها ظاهر كنند

بابها و تختها در هر يكى * كه بران كردند ايشان متكى

كردمى آنها ز نقره وز طلا * نيست اينها جز متاع اين سزا

آخرت در نزد ربت باليقين * جنت اعنى هست بهر متقين

وانكه خويش از ذكر رحمن داشت كور * بهر او تقدير سازيم از امور

ديو بفريبندهء كور آفرين * باشد اعنى صبح و شامش هم نشين

بازشان دارند آن ديوان ز راه * در گمان آن عاشيان از اشتباه

آنكه ايشان در رهند و ساعيند * يا كه ديوان بر هدايت راعيند

يا كه آن عاشى و شيطانش بما * هر دو باز آيند در روز جزا

گويد آن عاشى قرينش را ببين * بودمان اى كاش بعد المشرقين

تا نمىديدم تو را هرگز چنين * اندر اين بعد مكان اى بد قرين

عاشيان را گويد آن افرشته زود * اين تمنا ندهد امروز ايچ سود

چون ستمكارى و عارى از صواب * مشترك باشيد با هم در عذاب