تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٦١٧

[ سوره يس ( 36 ) : آيات 10 تا 12 ]

بىعنايات تو كى گردد قلم * تا چه جاى اينچنين نظم و رقم

كز بيانش عاجزند اين انس و جن * اين كند باور نه هر نامطمئن

خود تو دانى اصل آن را تا كه چيست * كس بمثلش هست قادر يا كه نيست

اين تو دانى كه زبان گويا ز تست * اين زمين و آسمان بر پا ز تست

دانى اين كز من تو بر من اقربى * آفرينندهء چنين نطق و لبى

اينچنين لب كه لب موج يم است * بر لب وى بحرها چون شبنم است

نى لب من بل لب درياى اوست * چون بموج آيد لبش گوياى اوست

كى تو آگاه از چنين موج و يمى * چون نه با دريانوردان همدمى

نك نشين بر ساحل پيداى ما * تا بموج آيد كجا درياى ما

دفتر گويندگان دارد نورد * كاندر اين گردون بود هر گفته كرد

اين هم از حق بود كاوردم بگفت * نى لبم با خودستايى گشت جفت

رسته از بود و وجود خود فقير * زيرتر بنشسته از بالا و زير

رو نمود از هر بقايى بر فنا * كوفت هستيها به زير سنگ لا

تا چه جاى آنكه گويد ما و من * يا كه باشد از من اين نطق و سخن

يا كه زين سر خيزم ار خيزنده‌ام * چون ز خود وز خلق بگريزنده‌ام

هر چه خواهم داده حقم بر فزون * تا چه خواهم ديگر از مخلوق دون

تا كه بهر كس ستايم خويش را * چيست تا حاجت بكس درويش را

داد نان بىمنت خلقم خداى * منتش باشد بجان اين گداى

موبمويم باشد او را در سپاس * خاصه كو كردم به حق نعمت‌شناس

گر شمارم داده‌هايش يك بيك * جمله را مخصوص دانى بى ز شك

حفظ كرد از صد هزاران آفتم * داد هر جا قدر حاجت نعمتم

عاقبت كردم بخير از حسن حال * بعد از آن كز عمر رفتم شصت سال

دادم اين منطق كه بينى در كلام * از پى تفسير قرآن با نظام

شكر اين احسان كجا آيد زمن * قدر برگ و بارش ار بدهد دهن

داد بر من نطق و تقريرى چنين * تا نمايم نظم تفسيرى چنين

شرح ياسين است نك خاموش باش * پاى تا سر بر بيانم گوش باش

يا و سين يعنى كه اى انسان كل * سيد و سالار بر خير و رسل

يا كه يا باشد اشارت بر يقين * كه تويى سرّ سماوات و زمين

مر قسم بر اين كتاب استوار * يا كه حاكم در ميان خصم و يار

يا حكيم اعنى كه آيتهاى او * جملگى باشد بحكمت بىغلوّ

اينكه حقت در رسالت برگزيد * بر صراط مستقيم اى پاك ديد

راست در دين يا بجنت يا به حق * در امور دين و دنيا بىغلق

هست تنزيل خداوند عزيز * غالب اندر امر و ملكش جمله نيز

مهربان بر خلق خود وز رأفتش * كرد ارسال رسل در دعوتش

بيم تا بدهى بقومى كه نبود * بيم ده آبائشان را در شهود

آن پدرهاشان كه در فترت بدند * بى خبر از دين و از دعوت بدند

تا نذيرى نامد ايشان را ز رب * ور كه آمد بود از غير عرب

يا بود ما انذر اينكه ناگزير * همچو بر آبائشان كآمد نذير

خود تو ايشان را ز عصيان بيم ده * راه و رسم بندگى تعليم ده

پس بوند ايشان همانا غافلان * ز آنچه انذار خدا باشد به آن

گشت واجب بهر ايشان بيشتر * آن وعيد و آن عقاب مستقر

حكم حق بگذشته بد در ما سبق * تا كه ايشان را سيه باشد و رق

پس ز حكم سابق ايشان نگروند * بود عالم كان گره گمره شوند

بر ملايك داد زين معنى خبر * قول ثابت گشت و پيدا در اثر

غل بگردنشان در اندازيم ما * پس رسد آن تا ذقنها بر ملا

دستهاشان بسته بر گردن چنان * سر كنند از تاب آن بر آسمان

مقمحونند آن شترها كز شتاب * سر به بالا ميكنند از روى آب

غل بود انكار نفس بىاصول * كه بود مانع ز تصديق رسول

يا چو قصد قتل پيغمبر كنند * دست و گردنشان بغل يكسر كنند

سدى اندر پيش رو و از پشتشان * ميگذاريم از پى ضيق مكان

پس فرو گيريمشان زان فكر دون * هم فاغشينا فهم لا يبصرون

[ سوره يس ( 36 ) : آيات 10 تا 12 ]

[ سوره يس ( 36 ) : آيات 10 تا 12 ]

وَ سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ( 10 ) إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كَرِيمٍ ( 11 ) إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ ( 12 )

و يكسانست بر ايشان خواه بيم داده باشى ايشان را و خواه بيم نداده باشى ايشان را ايمان نمىآورند ( 10 )

جز اين نيست كه بيم ميدهى كسى را كه پيروى كند ذكر يعنى قرآن را و بترسد از خداى بخشنده در نهان پس مژده ده او را بآمرزش و پاداش خوب ( 11 )

بدرستى كه ما زنده ميسازيم مردگان را و مينويسيم آنچه را پيش فرستاده‌اند و اثرهاشان را و همه چيز ضبط كرديم آن را در مقتداى بيان‌كننده ( 12 )

پس بود يكسان بر آنها اى هميم * گر دهى يا ندهى ايشان را تو بيم

هيچ بر آيات ايشان نگروند * نه ز انذار و نه از گفتار و بند

غير از اين نبود كه بيم از بهر اوست * كه ز قرآن پيروى او را نكوست

هم بترسد در نهان بىگفتگو * از خداى پاك بخشاينده او

پس بشارت ده بآمرزش ورا * هم ثواب خالص از شوب ريا

مردگان را زنده گردانيم ما * يا قلوب مرده را در سينه‌ها

نكتب ما قدّموا و آثارهم * در طريق حق بدون اشتلم

آنچه بفرستاده‌اند اعنى كه پيش * از عملهاى نكو كم يا كه بيش

هم نوشته مىشود هر كامشان * كه بود در منهج اسلامشان

هر چه را از نيك و بد بنوشته‌ايم * در كتاب روشنى كه هشته‌ايم

يعنى اندر لوح محفوظ مبين * كاندران ثبت است هر چيزى يقين