تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٥٧٢

[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 22 تا 25 ]

هنگامى كه شبانگاه ميكنيد و هنگامى كه بامداد ميكنند ( 17 )

و مر او راست ستايش در آسمانها و زمين و طرف آخر روز و هنگامى كه ظهر مىكنند ( 18 )

بيرون ميآورد زنده را از مرده و بيرون ميآورد مرده را از زنده و زنده ميگرداند زمين را پس از موت آن و همچنين بيرون آورده ميشويد ( 19 )

آفريد او خلق را از ابتدا * عود بدهد بعد مرگ آن جمله را

پس بسويش جمله ميگردند باز * بر حقيقت رجعت آرند از مجاز

اندر آن روزى كه بنمايد قيام * مر قيامت مجرمان اندر مقام

جمله ميگردند از حيرت خموش * نااميد از حال خود بيعقل و هوش

شافعى نبود مر ايشان را براست * هم ز انبازانشان در باز خواست

كافر ايشان خود بانبازان بوند * يا شريكانشان برى ز ايشان شوند

گردد آن روزى قيامت كه به پا * مردمان از هم شوند آن دم جدا

پس خود اما بگرويدند آنكه هم * كارها شايسته كردند از امم

پس بوند ايشان بروضه شاد و خوش * فارغ و آسوده از رنج و طپش

پس خود اما بگرويدند آنكه باز * بودشان تكذيب آيات از مجاز

هم لقاى آخرت پس آن گروه * فى العذاب محضرونند از وجوه

پس ورا تسبيح گوئيد از فزون * حين تمسون و حين تصبحون

يعنى اندر بامداد و وقت شام * بر نماز آورد ميبايد قيام

حمد مر او راست در ارض و سما * مىبوند اندر سپاسش ماسوى

وقت عصر و وقت ظهر آريد رو * از پى تسبيح و حمد ذات او

يا بهر حالى نهان و آشكار * حمد و تسبيحش كنيد از احتياط

زنده را آرد برون از ميت او * همچو انسان را ز نطفه تو به تو

يا كه عالم را ز جاهل در نژاد * يا موحد را خود از مشرك نهاد

همچنين ميت ز حد آرد برون * بر خلاف آنچه شد ذكر از شئون

مر زمين را زنده سازد بعد موت * همچنين آرد برونتان بعد فوت

[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 20 تا 21 ]

وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ إِذا أَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُونَ ( 20 ) وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ( 21 )

و از آيتهايش آنكه آفريد شما را از خاك پس آن گاه شما انسانيد كه پراكنده ميشويد ( 20 )

و از آيتهايش آنكه آفريد براى شما از خودهاتان جفتها تا آرام گيريد شما بسوى آنها و گردانيد ميانتان دوستى و مهربانى بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست براى گروهى كه تفكر ميكنند ( 21 )

اين بود ز آيات آن خلاق پاك * كه شما را آفريده است او ز خاك

اصلتان از خاك باشد كادم است * آفريد از خاكش اين نى مبهم است

يا ز نطفه اصلتان وان از خداست * وان غذا رويد ز خاك اين برملاست

منتشر گشتيد پس اندر زمين * چون بشر بوديد خلق از ما وطين

وز علامتهاش اينكه آفريد * مر زنان از نفسهاتان بر پديد

سويشان گرديد تا ساكن زود * از ره جنسيت و شكلى كه بد

هم پديد آورد ما بين شما * دوستى و مهربانى ز اقتضا

انّ فى ذلك لايات لقوم * كه بوند اهل تفكر بى زلوم

[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 22 تا 25 ]

وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوانِكُمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْعالِمِينَ ( 22 ) وَ مِنْ آياتِهِ مَنامُكُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ ابْتِغاؤُكُمْ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ ( 23 ) وَ مِنْ آياتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ ماءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ( 24 ) وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِذا دَعاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ ( 25 )

و از آيتهايش آفريدن آسمانهاست و زمين و اختلاف زبانهاى شما و رنگهاى شما بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست براى دانايان ( 22 )

و از آيتهايش خواب شماست بشب و روز و جستن شماست از فضلش بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست براى گروهى كه مىشنوند ( 23 )

و از آيتهايش آنكه مينمايد شما را برق از راه بيم و اميد و فرو ميفرستد از آسمان آب را پس زنده ميگرداند به آن زمين را بعد از موت آن بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست براى گروهى كه مىيابند بعقل ( 24 )

و از آيتهايش آنكه بر پاى مىباشد آسمان و زمين بامرش پس چون خواند شما را خواندنى از زمين آن گاه شما بيرون مىآئيد ( 25 )