تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٥٤٠

[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 45 تا 48 ]

بدرستى كه پروردگار من بىنياز كريم است ( 40 )

گفت ساز نامعلومى دهيد براى او تختش را به بينم آيا مىيابد يا باشد از آنان كه نمىيابند ( 41 )

در بيان آوردن تخت بلقيس را نزد حضرت سليمان عليه السلام

پس سليمان گفت با اشراف خويش * از شما آرد كدام آن تخت پيش

قبل از آن يعنى كه آيند از يقين * سوى من باشند وانگه مسلمين

خواست آرد تخت او را پيش از آن * تا نمايد عقل بلقيس امتحان

خواست تا آن تخت را حاضر كند * تا كه بر وى معجزى ظاهر كند

گفت عفريتى ز جن آرم تو را * پيش از آنى كه تو برخيزى ز جا

من بر اين كارم قوى و هم امين * بى ز نقصى بنهم آن را بر زمين

گفت زينهم زودتر ممكن بود * وان نه كار هر بشر يا جن بود

گفت آن كس كاگه از اسرار بود * نزد او از علم دين بسيار بود

پيش از آنكه چشم را بر هم زنى * آرم آن تخت ار طلبكار از منى

ديد پس چون بود تخت اندر مقر * نزد او گفت اينست فضل دادگر

آزمايد تا مرا خلاق ناس * كه بفضلش شاكرم يا ناسپاس

هر سپاس آورد پس نبود جز اين * شاكر است او بهر نفس خود يقين

شكر او نعمت كند بر وى زياد * وانكه شكر نعمت او از دست داد

پس بود پروردگارم ز اعتزاز * از سپاس و ناسپاسى بىنياز

ثعلبى كو از روات عامه است * نقل از وى اين خبر در نامه است

كه بپرسيد از رسول ابن سلام * بود كه آرندهء تخت از مقام

گفت گر دارى ولايت از ولى * آورندهء آن نبود الا على « ع »

اين بود ز اسرار و دانند اهل هوش * گر تو زان بيگانه‌اى برگير گوش

گفت زان بودى تو با هر مرسلى * در نهان در كل ادوار اى على « ع »

ليك با من در نهان و آشكار * بوده‌اى پيوسته اندر روزگار

پس سليمان گفت با اعيان كنيد * ناشناسا تخت را زو چون كه ديد

عقل او تا بنگريم از امتحان * يافته ره يا كه هست از گمرهان

[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 42 تا 44 ]

فَلَمَّا جاءَتْ قِيلَ أَ هكَذا عَرْشُكِ قالَتْ كَأَنَّهُ هُوَ وَ أُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِها وَ كُنَّا مُسْلِمِينَ ( 42 ) وَ صَدَّها ما كانَتْ تَعْبُدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنَّها كانَتْ مِنْ قَوْمٍ كافِرِينَ ( 43 ) قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَ كَشَفَتْ عَنْ ساقَيْها قالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوارِيرَ قالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَ أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( 44 )

پس چون آمد گفته شد آيا اينچنين است تخت تو گفت گويا آنست و داده شديم علم را پيش از آن و بوديم مسلمانان ( 42 )

و باز داشته بود او را آنچه بود كه ميپرستيد از غير خدا بدرستى كه او بود از گروه كافران ( 43 )

گفته شد مر او را داخل شود در صحن يا قصر پس چون ديد آن را پنداشتش آب بسيار و بر زد از دو ساقش گفت بدرستى كه آن صحنى است ساده از آبگينه‌ها گفت پروردگار من بدرستى كه من ستم كردم بر خود و اسلام آوردم با سليمان مر خداى را كه پروردگار جهانيان است ( 44 )

در بيان آمدن بلقيس خدمت حضرت سليمان عليه السلام

پس چو آمد گفته شد كايا چنين * بوده تختت گفت بر او ماند اين

داده شد زين پيش ما را علم و فهم * بر تو در پيغمبرى نز ظنّ و وهم

هم ز منقادان و گردن هشتگان * بر سليمانيم نز ره گشتگان

حقتعالى داشت مر بلقيس را * باز از آنچه ميپرستيد از خطا

جز خدا را ميپرستيد اعنى او * بد ز قوم كافران در جستجو

گفته شد او را به قصر آ تو ز باب * چون كه ديد آن صحن را پنداشت آب

بر گمانش دجلهء آبست آن * جامه را برداشت از ساق آن زمان

گفت اى بلقيس جامه هل فرو * ساخته است از شيشه اين قصر نكو

گفت اى پروردگار من ستم * كردم از بيدانشى بر خويش هم

باز آوردم من اسلام از يقين * با سليمان ز امر ربّ العالمين

[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 45 تا 48 ]

وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا إِلى ثَمُودَ أَخاهُمْ صالِحاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ فَإِذا هُمْ فَرِيقانِ يَخْتَصِمُونَ ( 45 ) قالَ يا قَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ لَوْ لا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ( 46 ) قالُوا اطَّيَّرْنا بِكَ وَ بِمَنْ مَعَكَ قالَ طائِرُكُمْ عِنْدَ اللَّهِ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ ( 47 ) وَ كانَ فِي الْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَ لا يُصْلِحُونَ ( 48 )

و بحقيقت فرستاديم بسوى ثمود برادرشان را صالح كه بپرستيد خدا را پس آن گاه ايشان دو فريقه شدند كه نزاع ميكردند ( 45 )

گفت اى