تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٤٨٨

جذبه

مرض است و سخت است دلهاشان و بدرستى كه ستمكاران هر آينه باشند در خلافى دور ( 53 )

و تا بدانند آنان كه داده شدند علم را كه آن حق است از پروردگار تو پس ايمان آورند به آن پس نرم شود براى آن دلهاشان و بدرستى كه خدا هر آينه راه نماينده است آنان را كه ايمان آوردند بسوى راه راست ( 54 )

و هميشه باشند آنان كه كافر شدند در شكى از آن تا ببايد ايشان را قيامت ناگاه يا ببايد ايشان را عذاب روزى نازاينده ( 55 )

پادشاهى در چنين روز مر خدا راست حكم مىكند ميانشان پس آنان كه گرويدند و كردند كارهاى شايسته باشند در بهشتها با ناز و نعمت ( 56 )

و آنان كه كافر شدند و تكذيب كردند آيتهاى ما را مر ايشانراست عذابى خواركننده ( 57 )

و آنان كه هجرت گزيدند در راه خدا پس كشته شدند يا مردند هر آينه روزى دهد البته ايشان را خدا روزى نيكو و بدرستى كه خدا هر آينه اوست بهترين روزىدهندگان ( 58 )

نى فرستاديم ما پيش از تو هيچ * خود رسولى يا نبييى در بسيج

جز كه چون كرد او تلاوت در فكند * ديو خود را در كلامش ناپسند

حقتعالى پس نمايد باطل آن * كافكند ديو از وساوس در ميان

پس كند محكم خدا آيات خود * كو عليم است و حكيم از ذات خود

تا بگرداند مر آن را آزمون * كه كند القا ز كيد ابليس دون

آن كسانى را كه در دلشان مرض * باشد از ترديد و انكار و غرض

وانكسان كه قلب ايشانست سخت * سخت دل شد هر شقى تيره بخت

دستشان زان بر ستم باشد دراز * هست ظالم بر شقاقى دور باز

ديگر آنكه مىبدانند آن كسان * كه بر ايشان داده شد علم و عيان

اينكه قرآن باشد از پروردگار * زان بود القاى شيطان بر كنار

قول ديو آمد چو كرمك در حساب * تا چه ماند پيش نور آفتاب

پس به قرآن بگروند از عقل و دين * نرم گردد قلبهاشان از اميد

حقتعالى آن كسان را رهنماست * بگرويدند آنكه سوى راه راست

آن كسان كه نگرويدستند باز * دائما باشند در شك و اهتزاز

تا كه آيدشان قيامت ناگهان * يا عذاب روز نازاينده زان

روز بدر اعنى كز ايشان نسلها * منقطع گردد نماند كس بجا

يا مراد از عقم آن باشد كه وى * روز ديگر نيست هيچ او را ز پى

شاهى آن روز است محض حق و بس * مىكند ما بينشان حكم او نه كس

پس هر آن كاورده‌اند ايمان ز دل * كرده‌اند اعمال نيكو متصل

جايشان باشد بجنات نعيم * نيستشان در دل ز وجهى حزن و بيم

وانكسان كه نگرويدند از عمى * كرده هم تكذيب آيتهاى ما

آن گره باشد پس ايشان را يقين * روز وانفسا عذابى بس مهين

وانكسان كه هجرت اندر راه دين * كرده‌اند از مكه از روى يقين

كشته بس گشتند آنها در قتال * يا بمردند اندر آن هنگام و حال

جذبه

جذبه

رزق ايشان را دهد نيكو خدا * كاوست خير الرزاقين اندر جزا

نيست در مهمانسراى عاشقان * روزيى به از لقاى ميزبان

وعده گيرد گر ز عاشق دلبرش * چون كه او وارد شود در محضرش

چشمش افتد بر جمال يار خويش * بين چه خواهد ديگر از دلدار خويش

خاصه گر دلدار او ذى مكنت است * بهر مهمانش فراوان نعمت است

خاصه گر شاهى بود با ملك و گنج * خاصه عاشق گر براهش ديده رنج

خاصه هست ار مشفق و صاحب كرم * قدر دان و حق‌شناس و ذو همم

عذر از او خواهد كه اندر راه من * رنج و سختيها كشيدى هر زمن

نك بپاداش آنچه خواهى مر تراست * بين چه از عاشقى دگر باقى بجاست

كى بخوان و نعمتى دارد نظر * جز كه خواهد پيش او ميرد دگر

اوفتد از پا رود از خويش باز * بعد آنشاهى شود درويش باز

اين فناى عاشق از بعد بقاست * ز اصطلاح ما فناى فى الفناست

بىخبر از فانى و باقى شود * مست و محو از طلعت ساقى شود

گيرد از خاكش نگار گلعذار * كو سرى تا گيرد از وى بر كنار

هر چه هر دم بيشتر بنوازدش * لذت و نعمت فزونتر سازدش

گويد اين شاهى و اين ملك آن تست * هر چه خواهى گو بكن فرمان تست

زان تلطف او شود مدهوشتر * پيش لعلش مرده و خاموشتر

رفتم از خود هل بهم نظم و كتاب * رفتنى بيرون ز بيدارى و خواب

در كف آمد طرهء جانانه‌ام * اين منم يا من ز خود بيگانه‌ام

محضرى بينم نه روز است اين نه شب * راز گويم با كسى بىنطق و لب

نه زبان در كام و نه جان در تنست * يا منم همراز او يا او من است

اين نه من گويم من از خود شدم * لب ببستم موج آن دريا شدم

ميكشد گاهى به خود بحرم فرو * كه بر آرد گويد اسرارم بگو

يعنى او خود گويد از لبهاى من * لب چه باشد با لب الاى من

من نماندم در من اين گوينده كيست * بحر ميگويد سخن اين نى صفى است

گشته لا يا رفته است از هوش او * در حضورش خسته و خاموش او