تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٤٨٧

[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 52 تا 58 ]

پس كند يارى خدا بر هر كه او * مىكند يارى خدا را او نكو

حق بنصرتها قوى است و عزيز * قادر و قالب بر اعدا جمله نيز

آن كسانى كز ثبات دينشان * در زمين داديم ما تمكينشان

داشتند از بندگى بر پا صلوة * هم بدادند از عبوديت زكات

آمر اندر نيكوئيها آمدند * ناهى از هر زشتيى در دين شدند

هست مر حق را سرانجام امور * تا چه از مشيت نمايد در ظهور

گر تو را تكذيب ايشان ميكنند * پيش از ايشان هم بتكذيب آمدند

قوم نوح و عاد و هم قوم ثمود * قوم ابراهيم و لوط با نمود

و اهل مدين باز هم موسى بلوم * همچنين تكذيب كرده شد ز قوم

مهل پس داديم ما بر كافران * تا زمانى كه رسد اجلالشان

باز بگرفتيمشان چونست پس * ناپسندى ما بر ايشان هر نفس

پس بسا از اهل شهر و ده كه ما * كرده‌ايم آن را هلاك از هر كجا

وانگهى بودند ظالم بىسخن * پس فتادندى بعرش خويشتن

يعنى اندر سقفهاى خود همه * بود پاداش كفر و مظلمه

چاهها در هر محل باشد فزون * نيست كس تا آب از آن بكشد برون

كوشكها بس عالى و افراخته * جملگى از ساكنان پرداخته

[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 46 تا 51 ]

[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 46 تا 51 ]

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ( 46 ) وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ وَ لَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ( 47 ) وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَها وَ هِيَ ظالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُها وَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ ( 48 ) قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ ( 49 ) فَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ ( 50 )

وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ ( 51 )

آيا پس نرفتند در زمين پس بوده باشد مر ايشان را دلهايى كه دريابند به آنها با گوشهايى كه بشنوند به آنها پس بدرستى كه نباشند كوران ديدها و لكن كور باشد آن دلهايى كه در آن سينه‌هاست ( 46 )

و بشتاب ميخواهند از تو عذاب و او هرگز خلاف نكند خدا وعده خود را و بدرستى كه روزى نزد پروردگار تو چون هزار سالست از آنچه ميشماريد ( 47 )

و بسا از قريه كه مهلت دادم مر آن را و او بود ظالم پس گرفتيم او را بسوى منست بازگشت ( 48 )

بگو اى مردمان جز اين نيست كه منم مر شما را بيم دهنده آشكار ( 49 )

پس آنان كه ايمان آوردند و كردند كارهاى شايسته مر ايشانراست آمرزش و روزى خوب ( 50 )

و آنان كه شتافتند در كتمان يا ابطال يا انكار آيتهاى ما طالبان عاجز گردانيدن آنها اهل دوزخند ( 51 )

سير آيا پس نكردند از وجوب * در زمين پس بوده باشدشان قلوب

كه به آن يابند مانا چيزها * يا كه بدهند از خرد تمييزها

يا كه گوشى كه به آنها بشنوند * قصه پس اينست نزد هوشمند

كه نباشد چشمهاشان هيچ كور * قلبشان ليكن ز بينائيست دور

قلبهاى تيره اندر سينه‌ها * پر ز غفلت و از هوا و كينه‌ها

از تو ميخواهند ايشان با شتاب * تا بتعجيل از خدا خواهى عذاب

حق بنكند وعدهء خود را خلاف * ميرسدشان آن زمان بىاختلاف

هست يك روز شما اندر نسق * با هزاران سال يكسان نزد حق

يا كه يك روز عذاب او به طول * چون هزار از سال باشد در حصول

پس چرا تعجيل داريد اينچنين * بر عذاب لا زمان بىقرين

اى بسا از اهل دهها آنكه ما * مهلتى داديمشان بر اقتضا

وانگهى بودند استمكاره چند * بود مهلت از پى تنبيه و پند

باز بگرفتيمشان پس بر عذاب * هم بسوى ماست برگشت و اياب

گو بمردم غير از اين نبود كه من * بر شما باشم نذير اندر علن

پس هر آن كو بگرويدند از و لا * هم نكويى كرده‌اند از كارها

باشد ايشان را بدون خوف و بيم * از خدا آمرزش و رزق كريم

وانكسان كه سعى در آيات ما * كرده‌اند ابطال آن را از جفا

زعمشان اينست كاندر معجزات * بگذرند از ما بكيد و ترهات

بر نبى غالب شوند از مكر و فن * مرو را عاجز كنند اندر سخن

اين گروهند اهل دوزخ آشكار * جايشان نبود مگر در قعر نار

[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 52 تا 58 ]

[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 52 تا 58 ]

وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلاَّ إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آياتِهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ( 52 ) لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ ( 53 ) وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ اللَّهَ لَهادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ( 54 ) وَ لا يَزالُ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ ( 55 ) الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ( 56 )

وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا فَأُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ( 57 ) وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ ماتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ( 58 )

و نفرستاديم پيش از تو هيچ رسولى و نه پيغمبرى مگر آنكه چون تلاوت كرد يا آرزو نمود انداخت شيطان در تلاوتش يا آرزويش پس زايل مىكند خدا آنچه را مياندازد شيطان پس محكم ميسازد خدا آيتهايش را و خداست داناى درست‌كار ( 52 )

تا بگرداند آنچه را مىاندازد شيطان بلا از براى آنان كه در دلهاشان