تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٤٧١

در بيان قصه ابراهيم « ع » و شكستن اصنام را

حساب كنندگان ( 47 )

و بدرستى كه داديم موسى و هارون را جدا كننده حق از باطل و نور و پندى مر پرهيزگاران را ( 48 )

آنان كه ميترسند از پروردگارشان در نهانى و ايشان باشند از قيامت ترسندگان ( 49 )

و اين ذكريست با بركت كه فرو فرستاديم آن را آيا پس شما مر آن را انكار كنندگانيد ( 50 )

كيست تا دارد شما را كو نگاه * از عذاب روز و شب بيگاه و گاه

بلكه از ذكر خداى خويشتن * مىكند اعراض و غافل زان محن

هستشان آيا خدايانى كه باز * دارد از ايشان عذاب ما بساز

بلكه نتوانند معبودانشان * نفس خود را كرد يارى بيگمان

نيست هم محصوبشان يارى ما * تا بمانند از نگهدارى ما

كافران و آبائشان را بهره‌ور * بلكه ما كرديم از هر رهگذر

عمرشان تا گشت در مدت دراز * پس نميبينيد آيا هيچ باز

اينكه ارض كافران را ميكنيم * ناقص از اطراف تا يابند بيم

آوريم اعنى به حوزهء مسلمين * قريه‌ها و قلعه‌هاشان را چنين

گردد از هر جا بناها سرنگون * پس بوند آيا كه ايشان غالبون

كو بترسانم شما را من بپيش * خود بوحى حق نه از گفتار خويش

خواندنى را نشنوند اما گران * بيم كرده چون شوند از سروران

گر رسد بر كافران چيزى قليل * از عذاب كردگار از هر قبيل

مىبگويند از عنا يا ويلنا * بس به خود بوديم استمكاره ما

ميگذاريم آن ترازوهاى عدل * بر جزاى روز حشر راى عدل

پس ستم ديده نگردد آن نفس * خردلى از قدر حقش هيچكس

آوريم آن را و در ميزان نهيم * هم مجازاتى به قدر آن دهيم

يعنى آن مثقال را كز خردل است * مىبسنجيم ار چه باشد خوار و پست

ما بسى باشيم كافى در حساب * هم بحفظ جمله دانا بر صواب

ما بموسى و به هارون در خطاب * از عطا داديم فرمان و كتاب

هم ضياء و پند بر پرهيزكار * كان كسان ترسند از پروردگار

خوف خود دارند از مردم نهان * و از قيامت ترسناكند آن كسان

وين بود ذكرى مبارك از خدا * كه فرستاديم آن را بر شما

يعنى اين قرآن كه خيرستش عيان * پس كنيد آيا شما انكار آن

[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 51 تا 58 ]

وَ لَقَدْ آتَيْنا إِبْراهِيمَ رُشْدَهُ مِنْ قَبْلُ وَ كُنَّا بِهِ عالِمِينَ ( 51 ) إِذْ قالَ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ ما هذِهِ التَّماثِيلُ الَّتِي أَنْتُمْ لَها عاكِفُونَ ( 52 ) قالُوا وَجَدْنا آباءَنا لَها عابِدِينَ ( 53 ) قالَ لَقَدْ كُنْتُمْ أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ( 54 ) قالُوا أَ جِئْتَنا بِالْحَقِّ أَمْ أَنْتَ مِنَ اللاَّعِبِينَ ( 55 )

قالَ بَلْ رَبُّكُمْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الَّذِي فَطَرَهُنَّ وَ أَنَا عَلى ذلِكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ ( 56 ) وَ تَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنامَكُمْ بَعْدَ أَنْ تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ ( 57 ) فَجَعَلَهُمْ جُذاذاً إِلاَّ كَبِيراً لَهُمْ لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ ( 58 )

و بتحقيق داديم ابراهيم را رشدش از پيش و بوديم به او دانايان ( 51 )

چون گفت مر پدرش را و قومش را چيست اين تمثالها كه شمائيد مر آنها مقيمان پرستش ( 52 )

گفتند يافتيم پدرانمان را مر آنها را پرستندگان ( 53 )

گفت بتحقيق باشيد شما و پدرانتان در گمراهى آشكار ( 54 )

گفتند آيا آمدى ما را براستى يا هستى تو از بازى كنندگان ( 55 )

گفت بلكه پروردگار شما پروردگار آسمان و زمين است كه آفريد آنها را و منم بر آن از شاهدان ( 56 )

و به خدا قسم كه هر آينه چاره خواهم كرد البته بتان شما را بعد از آنكه برگرديد پشت كنندگان ( 57 )

پس كردشان پاره پاره مگر بت بزرگى كه بود مر آنها را باشد كه ايشان به او رجوع كنند ( 58 )

در بيان قصه ابراهيم « ع » و شكستن اصنام را

هم بابراهيم داديم از علن * رشد يعنى ره بنيكى يافتن

هم به او بوديم ما دانا ز پيش * چون كه گفت او با پدر و اقوام خويش

اين صور چه بود كه پيوسته شما * عاكفان باشيد آن را بر ملا

گفت ما آباء خود را يافتيم * بر همين كه ما بدان بشتافتيم

ميپرستيدند اين تمثيلها * گفت او بوديد عارى از هدى

سخت اندر كمر هيئى آشكار * هم شما و هم پدرهاتان ز عار

گفت آوردى بما حرفى تو صعب * اين بما گويى تو از جد يا ز لعب

گفت بل ربّ شما اندر يقين * هست ربّ اين سماوات و زمين

آفريد اين جمله را مانا إله * من بر اينم از گواهان يك گواه

تاللّه اندر اين بتان كيدى كنم * در نهان يعنى ز جاشان بر كنم

بعد از آنكه مىبگردانيد پشت * خردشان پس كرد از خرد و درشت

روز عيدى كاهل شهر از مرد و زن * سوى صحرا ميشدند او در زمن