تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٤٥٨

[ سوره طه ( 20 ) : آيات 57 تا 64 ]

آفريده هر چه را بر جاى خويش * از خلايق سر بسر ز اعطاى خويش

گوش را بنهاد بر جاى سماع * تا كلام حق نمايد استماع

چشم را هم هشته بر جايش برو * تا بعبرت بنگرد آيات او

بر كشيد اين شكلها را سر بسر * همچو نقاشى كه بنگارد صور

راه پس بنمودشان بر خير و شر * زان بداند نفع خود هر جانور

ميرود زانسو كه بيند خير خود * هم نمايد احتراز از شىء بد

گر كه بيند داردش چيزى زيان * ميگريزد ز او چو دزد از پى زنان

پس بهر شيئى قدر آن شيئيتش * ره نمايى كرده اندر خلقتش

گفت فرعونش فما بال القرون * حال آن پيشينيان بوده است چون

كه خدا را هيچ نپرستيده‌اند * بعد موت اعنى چسان گرديده‌اند

گفت موسى داند آن پروردگار * كه بود علمش محيط از هر قرار

كس نداند علم غيب الا خدا * ثبت لوحست آنچه هست از ما سوا

نه كند پروردگار من خطا * نه فراموشش شود چيزى بجا

فرش كرد آن كو زمين را بهرتان * راه‌ها بنمود از هر سو در آن

كرد نازل ز آسمان مر آب را * رستنيها پس برون آريم ما

رستنى ز اصناف گوناگون بدست * آوريم از مختلف چيزى كه هست

هم خوريد از آن كه هست انعامتان * هم چرانيد اندر آن انعامتان

اندر اين باشد نشانها بى ز حد * بر خداوندان ادراك و خرد

ما شما را آفريديم از زمين * در زمين هم باز آريم از يقين

باز هم آريمتان بيرون دگر * منبعث گرديده يعنى سربسر

گفت اين تا آنكه فرعون عنود * ياد آرد كاصل او از خاك بود

واگذارد آن غرور و كبر خويش * از ره تمكين و عجز آيد بپيش

او نشد تنبيه و ز او آيات خواست * پس بيفكند او عصا از دست راست

هم يد و بيضا نمود او را چنان * كه بسابق گشت شرح آن بيان

پس بدان آيات هيچ او نگرويد * زان خبر داد اينچنين رب مجيد

كه نموديمش تمام آيات خويش * يك قدم نامد ز حد كفر پيش

كرد مر تكذيب موسى از عناد * بر ابا افزود انكار و فساد

[ سوره طه ( 20 ) : آيات 57 تا 64 ]

[ سوره طه ( 20 ) : آيات 57 تا 64 ]

قالَ أَ جِئْتَنا لِتُخْرِجَنا مِنْ أَرْضِنا بِسِحْرِكَ يا مُوسى ( 57 ) فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِثْلِهِ فَاجْعَلْ بَيْنَنا وَ بَيْنَكَ مَوْعِداً لا نُخْلِفُهُ نَحْنُ وَ لا أَنْتَ مَكاناً سُوىً ( 58 ) قالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَةِ وَ أَنْ يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى ( 59 ) فَتَوَلَّى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهُ ثُمَّ أَتى ( 60 ) قالَ لَهُمْ مُوسى وَيْلَكُمْ لا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِباً فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذابٍ وَ قَدْ خابَ مَنِ افْتَرى ( 61 )

فَتَنازَعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَ أَسَرُّوا النَّجْوى ( 62 ) قالُوا إِنْ هذانِ لَساحِرانِ يُرِيدانِ أَنْ يُخْرِجاكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِما وَ يَذْهَبا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلى ( 63 ) فَأَجْمِعُوا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوا صَفًّا وَ قَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلى ( 64 )

گفت آيا آمده ما را تا بيرون كنى ما را از زمين ما بسحر خود اى موسى ( 57 )

پس هر آينه آورديم ترا بسحرى مانند آن پس بگردان ميان ما و ميان تو وعده‌گاهى كه خلاف نكنيم آن را ما و نه تو بجاى هموارى ( 58 )

گفت وعده‌گاه شما روز آرايش است و آنكه جمع كرده شوند مردمان چاشتگاه ( 59 )

پس بازگشت فرعون پس فراهم آورد مكرش را پس آمد ( 60 )

گفت مر ايشان را موسى واى بر شما مبنديد بر خدا دروغ را پس بر اندازد شما را بعذابى و بدرستى كه نوميد شد آنكه افترا بست ( 61 )

پس كشانيدند بنزاع كارشان را ميانه خود و پنهان داشتند راز را ( 62 )

گفتند بدرستى كه اين هر دو هر آينه ساحرند ميخواهند كه بيرون كنند شما را از زمينتان بسحرشان و براندازند به راه شما كه خوبتر است ( 63 )

پس جمع كنيد مكرتان را پس بيائيد صف كشيده و بدرستى كه كامياب شد امروز آنكه فايق آمد ( 64 )

گفت آيا آمدى ما را كنون * از زمين سازى بجادويى برون

پس بيارند از برايت مثل آن * كن معين موعدى را در ميان

كز من و تو مينگردد آن خلاف * در مكانى كان بود هموار و صاف

گفت موسى از من اينتان مهلت است * مر شما را وعده روز زينت است

يعنى اندر روز عيد مصريان * چاشتگه كه جمع گردند مردمان

گشت پس فرعون در حال ابى * فجمع كيده ثم اتى

آمد او با ساحران كه جمع كرد * و ان همه بودند هفتاد و دو مرد

گفت موسى ويلكم لا تفتروا * بر خدا بنديد كذب از زشت‌خو

مضطر او سازد شما را بر عذاب * مفترى كى گردد از حق بهره ياب

كشت بىبهره هر انكو افترا * بست بر حق از جسارت و اجترا

ساحران كردند پس گفت و شنود * در مهم خويش بر چيزى كه بود

بينشان يعنى سخنها شد دراز * كاين بجادويان نماند هيچ باز

گفت او جز گفتهء جادوگر است * وضع و حالش بر نشان ديگر است

راز خود را داشتند اندر نهان * در حق موسى از آن فرعونيان

با خود اين دادند جادويان قرار * كه اگر گرديم ما غالب به كار

پس نباشد شك كه او جادوگر است * ور كه غالب شد بما پيغمبر است

ديد فرعون چون نجوايشان * گفت چه بود ساحران شورايشان

ساحران گفتند ما در اين فنيم * تا چسان با اين دو ساحر ره زنيم

ساحرانى كه ز سحر و مكر و زور * از مكان خواهند تا سازند دور

هم برند آئينتان را از ميان * كه به از هر مذهبى مىباشد آن

جمع پس سازيد آلات حيل * صف زده آئيد پس بهر عمل

هر كه غالب شد علوّ او را سزد * افلح اليوم من استعلى و قد