تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٤١٩

[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيات 28 تا 39 ]

بربسته بگردنت و مگشايش همگى گشادن ( اسراف مكن ) پس بنشين ملامت كرده شده مغموم ( 29 )

بدرستى كه پروردگارت گشاده ميگرداند روزى را براى آنكه ميخواهد و تنگ ميگرداند بدرستى كه او باشد ببندگانش آگاه بينا ( 30 )

و مكشيد فرزندانتان را از بيم تنگدستى ما روزى ميدهيم ايشان را و شما را بدرستى كه كشتن ايشان باشد گناهى بزرگ ( 31 )

و پيرامون نگرديد زنا را بدرستى كه آن باشد كارى زشت بد راهى است ( 32 )

و مكشيد نفسى را كه حرام كرد خدا مگر به حق و كسى كه كشته شد مظلوم پس بحقيقت گردانيديم از براى وارثش تسلطى پس نبايد كه اسراف كنند در قتل بدرستى كه او باشد يارى كرده شده ( 33 )

و پيرامون نگرديد مال يتيم را مگر به آنكه آن بهتر است تا برسد بكمال قوتش و وفا كنيد به پيمان بدرستى كه پيمان باشد پرسيده شده ( 34 )

و تمام كنيد پيمانه را چون به پيماييد و وزن كنيد بترازو و يا قپان درست آن بهتر است و خوبتر بحسب عاقبت ( 35 )

و پيرو مشو آنچه نباشد مر ترا به آن دانش بدرستى كه گوش و چشم و دل آنها باشد از آن پرسيده شونده ( 36 )

و راه مرو در زمين از روى كبر و ناز بدرستى كه تو رخنه نتوانى كرد زمين را هرگز و نخواهى رسيد هرگز بكوهها در بلندى ( 37 )

همه آن باشد بديش نزد پروردگارت ناخوش داشته شده ( 38 )

آن از آن چيزيست كه وحى فرستاد به تو پروردگارت از حكمت و قرار مده با خدا الهى ديگر پس انداخته شوى در دوزخ ملامت كرده رانده شده ( 39 )

از فقيران ور بگردانى تو رو * انتظار رزق را از بهر او

از خداوندى كز او دارى اميد * پس بگو قولى نگوشان با نويد

هم مگردان بسته دستت بر عنق * بخل ميناور بمسكين و قنق

هم مكن بذل آنچه دارى از اساس * تا نشينى خود برهنه از لباس

پيرهن بر سايل او داد از نياز * چون برهنه بد نيامد بر نماز

آمت اين آيت مگشا دست خويش * بر هر آنچه دارى از كم يا كه بيش

اين بود در حكم عقل مستقيم * ليك بس صعب است در پيش كريم

ميگشايد رزق را پروردگار * بر هر آنكه خواهد اندر روزگار

ور كه خواهد تنگ سازد هم فساد * او بود دانا و بينا بر عباد

و از شما از خوف فقر اندر نمط * قتل فرزندان بود كفر و غلط

در زمان جاهليت دختران * زنده ميكردند در گوران سران

تا مگر نبوند قادر بر جهاز * منفعل گردند از خلق مجاز

گفته‌ايم از پيش شرح اين تمام * قتل ايشان گفت كفر است و حرام

رزق آنها و شما از جزء و كل * هست بر ما نيست كس بر كس عتل

قتل فرزندان خطايى اكبر است * هر كشد فرزند خود را كافر است

مينگرديد ايچ نزديك زنا * كوست فعلى زشت و راهى بد نما

بر شما هم قتل نفس آمد حرام * جز به حكم راست يعنى انتقام

كشته شد ور كس بظلم و ناروا * بر ولى او بگردانديم ما

امر و استيلا و قدرت در قصاص * پس بقتل اسراف نارد ز اختصاص

وارث دم باشد او منصور ليك * بر همان قدرى كه مشروع است و نيك

همچنين نزديك بر مال يتيم * مىنگرديد ار امينيد و سليم

جز بوجهى خوبتر تا او رسد * بر كمال رشد از روى سند

غبطه‌اش يعنى نگهداريد باز * ضبط اموالش كنيد از امتياز

تا رسد بر غايت رشد و بلوغ * هم بعقل ار هيچ ازان دارد فروغ

هم بعهد خود كنيد از حق وفا * عهد مسئوليت بر عهد و لا

هم بپيمائيد كيل آن را كه جست * صدق و موزون با ترازوى درست