تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٤٠٤

[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 37 تا 47 ]

پس سير كنيد در زمين پس بنگريد كه چگونه بود انجام كار تكذيب‌كنندگان ( 36 )

آن كسانى را كه ميرانندشان * مر ملايك چون كه آيد وقت آن

اندر آن حالى كه استمكاره‌اند * بر نفوس خويش و بس بيچاره‌اند

مرگ را بينند و صلح آرند پيش * ما نبوديم ايچ بد كردار و كيش

ميكنند اقرار بر توحيد و دين * قابضين روح گويندش چنين

خود گنه‌كاريد و مشرك پيشه بل * حق بود دانا شما را بر عمل

پس در آئيد اندر ابواب جحيم * جاودان باشيد اندر وى مقيم

اين چنين اهل تكبر را سزاست * جايگاه بد مر ايشان را بجاست

هم شود مر گفته آنان را دگر * كه بدند اندر جهان پرهيزگر

چه فرستاده شما را كردگار * نيكويى گويند بيحد و شمار

قال خيرا للذين احسنوا * اندر اين دنيا بود الا نكو

نيكويى كردند و نيكويى خدا * دادشان اندر عوض بر مدعا

ليك دار آخرت نيكوتر است * بهر پرهيزنده‌گان و اندر خور است

جنت عدنى كه آيند اندر آن * نهرها از زير آن باشد روان

هر چه خواهند اندر آن باشد يقين * حق چنين بدهد جزاى متقين

وقت قبض روحشان افرشتگان * كه بسى پاكيزه باشند از نشان

بر شما گويند باد از حق سلام * در بهشت آئيد و بر اعلا مقام

زانچه ميكرديد بر نيكى عمل * اين بود پاداش نيك از لم يزل

منتظر باشند آيا كافران * اينكه آيدشان ملك در نزع جان

يا كه فرمان آيد از پروردگار * تا باستيصالشان سازد دوچار

همچنين كردند آنان كه ز پيش * بوده‌اند از اينگروه ظلم كيش

حق نفرمود ايچ بر ايشان ستم * بل به خود كردند ظلم آن قوم هم

پس رسند اندر جزاى سيّئات * آنچه كردند از بديها در حيات

هم فرود آمد بديشان ز آزمون * شرّ ما كانوا به يستهزءون

مشركان گفتند گر ميخواست ما * كى پرستيديم چيزى جز خدا

ما و نى آباء ما بر هيچ شىء * سجده كى كرديم گر ميخواست وى

هم نميكرديم چيزى را حرام * بى ز حكمش ما به خود بر هيچ نام

اين ز استهزا بگفتند از عناد * نى كه از اخلاص و توحيد و و داد

همچو ايشان پيش از اين كردند نيز * كه عرى بودند از عقل و تميز

پس چه باشد جز رساندن بر رسول * گر قبول آيد بكس يا ناقبول

انبيا گفتند اعمال نژند * از شما نبود بنزد حق پسند

او فرستاد اين رسل با بينات * تا بدانند امر و نهيش كاينات

پس نمايد امر بعثت را بيان * سنتش جارى چنين شد هر زمان

ما بر انگيزانده‌ايم اندر امم * از رسولان بهر تكميل نعم

آنكه بپرستند حق را بر صواب * هم كنند از ديو و طاغوت اجتناب

پس بد از ايشان كسى كو را خداى * شد ز توفيقش بطاعت رهنماى

هم بد از ايشان كسى كز حكم حق * شد بخذلان و ضلالت مستحق

پس شما آريد سير اندر زمين * بنگريد اندر مآل مشركين

تا چسان بوده است اندر جزء و كل * حال آن مردم بتكذيب رسل

[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 37 تا 47 ]

[ سوره النحل ( 16 ) : آيات 37 تا 47 ]

إِنْ تَحْرِصْ عَلى هُداهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ يُضِلُّ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ ( 37 ) وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ( 38 ) لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ كانُوا كاذِبِينَ ( 39 ) إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ( 40 ) وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ ( 41 )

الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ( 42 ) وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلاَّ رِجالاً نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ( 43 ) بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ( 44 ) أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ ( 45 ) أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَما هُمْ بِمُعْجِزِينَ ( 46 )

أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ( 47 )

اگر حرص ورزى بر هدايت ايشان پس بدرستى كه خدا هدايت نميكند كسى را كه گمراه مىكند و نيست مر ايشان را هيچ يارى كنندگان ( 37 )

و سوگند خوردند به خدا مغلطه‌ترين سوگند ايشان را كه بر نمىانگيزد خدا كسى را كه ميميرد آرى وعده و او نيست بر او حق و ليكن بيشتر مردمان نميدانند ( 38 )

تا بيان كند از براى ايشان آنچه اختلاف ميكردند در آن و تا جدا نمايد آنان را كه كافر شدند كه ايشان بودند دروغگويان ( 39 )

جز اين نيست گفتار يا هر چيزى را چون بخواهيم آن را آنكه بگوئيم مر او را كه بشو پس مىشود ( 40 )

و آنانى كه هجرت كردند در راه خدا از بعد آنكه ستمكرده شدند هر آينه جاى ميدهيم ايشان را در دنيا جاى خوب و هر آينه اجر آخرت بزرگتر است اگر باشد كه بدانند ( 41 )

آنان كه شكيبايى نمودند و بر پروردگارشان توكل ميكنند ( 42 )

و نفرستاديم پيش از تو مگر مردانى را كه وحى ميكرديم بسوى ايشان پس بپرسيد از اهل ذكر اگر باشيد كه ندانيد ( 43 )

بحجتها و كتابها و فرو فرستاديم به تو ذكر را تا بيان كنى از براى مردم آنچه فرو فرستاده شد بايشان و باشد كه ايشان انديشه كنند ( 44 )

آيا پس ايمن