تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٣٩٩

سورة النّحل

قسم كه هر آينه خواهم پرسيد ايشان را همه ( 92 )

از آنچه بودند كه ميكردند ( 93 )

پس آشكار كن به آنچه مأمور شده و رو بگردان از مشركان ( 94 )

بدرستى كه ما كفايت ميكنيم از تو استهزاكنندگان را ( 95 )

آنان كه ميگردانند با خدا خدايى ديگر پس زود باشد كه بدانند ( 96 )

و بتحقيق ميدانيم كه تو تنگ مىشود سينه‌ات به آنچه ميگويند ( 97 )

پس تسبيح گوى بستايش پروردگارت و باش با سجده كنندگان ( 98 )

و بپرست پروردگارت را تا بيايد تو را مرگ ( 99 )

هم بتكذيب آمدند از مرسلين * اهل حجر اعنى نمود از شرك و كين

يا بصالح كه نبى بد بر ثمود * اكثرى داديم ز آيت‌ها بجود

چون كه از صالح كتابى نيست ياد * شايد از آيت بود معجز مراد

پس از آن بودند ايشان معرضين * رو بگرداندند از آيات دين

ميتراشيدند ايشان از جبال * خانها كايمن شوند از اختلال

صيحه پس بگرفتشان وقت صباح * در زمان مردند با صد افتضاح

مىنكرد از آنچه كردند اكتساب * دفع چيزى را از آن رنج و عذاب

نافريديم اين سماوات و زمين * وانچه باشد در ميان آن و اين

جز به حق يعنى بوفق عدل و داد * وان ملايم نيست دايم با فساد

مقتضى زان گشت حكمت از إله * بر هلاك سركشان بىاشتباه

باشد آينده قيامت اى همام * ز اهل تكذيبت كشد حق انتقام

در گذر تو فصفح الصفح الجميل * صفح عفو بىعتابست اى خليل

خالق داناست آن پروردگار * حكم از حكمت كند در نظم و كار

ديد احمد هفت رشتهء كاروان * ز اقمشه وز زر و گوهر بار آن

كرد اندر خاطر پاكش خطور * كاهل اسلامند مضطر در امور

بس گرسنه بس برهنه بس فقير * مشركان را باشد اين زر و حرير

آمد آيت كه تو را داديم ما * هفت آيه از مثانى بر ملا

هفت آيهء فاتحه است آن از كتاب * باز قرآن عظيم از فصل و باب

آن تو را بهتر ز مال اين خسان * كآنهمه گنجست و اين رنجى بجان

قصد از سبع المثانى در شهود * رتبه‌هاى هفتگانه است از وجود

ملك و هم ملكوت و جبروت و مثال * هم دگر اعيان و اسما بر كمال

كشف گردد اين مراتب در صعود * پس فناى عارفست اندر وجود

وان مثانى را بقا بعد از فنا * گر كه خوانى بس بود جانا بجا

اين فنا و اين بقا را پيشتر * شرح كرديم ار كه دارى در نظر

بهر آن سبع المثانى گفت حق * اى محمد « ص » به ز جمله ما خلق

گر كه بر اسرار قرآن مدركى * بر تمام آفرينش مالكى

مىمكش دو چشم خود يعنى ببند * زانچه بر خلاق مجاز آمد پسند

بهره ما داديم زان انصاف را * بر تو افزون كرده‌ايم الطافرا

مال دنيا بس بود خوار و قليل * پيش اين ملك عظيم بىبديل

هم مباش از سركشان اندوهگين * يا كه از فقر صحابه اين چنين

كن تواضع مؤمنانرا بس نكو * وان دو بال خويشتن را بر فرو

يا كه خوشرويى بود خفض جناح * در حضور اهل ايمان و صلاح

گو نذيرم من عيان و آشكار * بيمتان معنى دهم از كردگار

هست گرد ناريد ايمان بر شما * چون عذابى كه فرستاديم ما

بر كسانى كه ز استهزا و شر * بخش ميكردند از قرآن سور

كه فلان سوره ز من باقى ز تو * وين نبود الا ز طغيان و عتو

يا كه بر سحر و كهانت و افترى * مينمودى منقسم آيات را

پس به حق كردگارت كه سؤال * ميكنم از آنچه كردند از ضلال

بعد بعثت مصطفى تا مدتى * خلق را ميكرد پنهان دعوتى

جبرئيل آورد آيت كآشكار * كن هر آنچه كرده امرت كردگار

هم بگردان روى خويش از مشركين * گو بمانند از گمان خود بكين

ما كفايت از تو كرديم اى همام * شر آن مستهزءين را بالتمام

آن كسانى كه خداى ديگرى * با خدا سازند مع از ابترى

زود پس آگه شوند از كار خود * چون جزا يابند از كردار خود

ما بدانيم اينكه ميگردد بتنگ * سينه‌ات ز اقوال ايشان بيدرنگ

ملتجى شو پس به حق تسبيح كن * ذكرش از دل حمدش از تصريح كن

باش هم از ساجدين و اندر سجود * رو نما از فرق بر جمع وجود

كن پرستش رب خود را همچنين * تا بوقت مرگ كآن باشد يقين

باشد اين موت ارادى در شهود * عارفش خواند فناى فى الوجود

عابد و معبود آنجا يك شود * هر چه غير از حق بود مندك شود

شد دوئيت از ميان باقى حق است * بىتعين ذات پاك مطلق است

نه مراتب ماند آنجا نه مقام * جز شهود ذات مطلق و السلام

سورة النّحل

سورة النّحل