تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٣٩٥

[ سوره الحجر ( 15 ) : آيات 26 تا 46 ]

آب را پس نوشانيديم شما را از آن و نيستيد شما مر آن را خزانه‌داران ( 22 )

و بدرستى كه ما هر آينه مائيم كه زنده كنيم و بميرانيم و مائيم وارثان ( 23 )

و بتحقيق دانستيم پيش‌رفتگان را از شما و بتحقيق دانستيم واپس‌ماندگان را ( 24 )

و بدرستى كه پروردگار تو او محشور مىكند ايشان را كه او درست كار داناست ( 25 )

هم بتحقيق آنكه گردانديم ما * خلق يعنى برجها اندر سما

در عيون ناظرين آراستيم * از كواكب آنچه در وى خواستيم

داشتيم از ديو مر دودش نگاه * تا نيابند از صعود آنجاى راه

جز كسى كو ز آسمان دزدد سخن * چون رود بر استراق آنجا بفن

پس ورا آيد ز پى اندر شتاب * تا بسوزد ناگهش روشن شهاب

هم زمين را بر كشيديم از قرار * كوه‌ها در وى فكنديم استوار

هم برويانديم ما اندر زمين * خود ز كل شيء مؤزون و متين

هم بگردانديم اسباب معاش * مر شما را اين زمين پيدا و فاش

همچنين بر ساختيم از بهرتان * آنكه را نبويد روزى ده بران

چون مواشى يا خدم كم يا كه بيش * كه شما دانيدشان مرزوق خويش

نيست ز اشيا چيزى اندر مسكنش * جز كه نزد ماست اصل و مخزنش

مىبنفرستيم جز آنچه بجاست * هم به اندازه كه آن معلوم ماست

يعنى آنچه خلق را آيد به كار * وان بود بر وفق و نظم روزگار

بر فرستاديم ز استعدادها * حاملان مر ابرها را بادها

بادها يا مىكند آبستن آن * مر درختان را باثمار آن چنان

باد گر ز اندازه آيد بيشتر * نه بجا ماند درختى نه ثمر

ز آسمان پس بر فرستاديم آب * پس خورانديم آن شما را بر حساب

نيستيد آن را شما از خازنين * تا نگه داريد در عمق زمين

بلكه ما آن را نگه دارنده‌ايم * در مقام خود به كار آرنده‌ايم

زنده ما سازيم مر اجسام را * هم بميرانيم جسم تام را

وارث خلقيم ما خود بىسخن * باقى اندر بعد افناشان ز تن

مرگ باشد جمله را جز ذات ما * وين يكست اندر بقا ز آيات ما

مىبدانيم از شما تا كيست پيش * كيست واپس مانده هم ز اسلام و كيش

يا ز مردم از زمان بو البشر * آنچه مرده و آنچه ميرد بعدتر

با مصلّين بود در صف صبح و شام * يك زنى در حسن و نيكويى تمام

پيشتر رفتند بعضى ز اهل صف * تا نبينند آن پرى را در طرف

بعض ديگر آمدند اندر عقب * در تماشا تا كنند او را طلب

آمد اين آيت كه ميداند خدا * زانكه رفت او بر جلو يا بر قفا

مىكند پروردگارت مجتمع * هر دو را ندر مقامى متسع

باشد او محكم فعال و راستكار * مطلع هم بر نهان و آشكار

[ سوره الحجر ( 15 ) : آيات 26 تا 46 ]

وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ( 26 ) وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ ( 27 ) وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ( 28 ) فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ ( 29 ) فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ ( 30 )

إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبى أَنْ يَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ ( 31 ) قالَ يا إِبْلِيسُ ما لَكَ أَلاَّ تَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ ( 32 ) قالَ لَمْ أَكُنْ لِأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ( 33 ) قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ ( 34 ) وَ إِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلى يَوْمِ الدِّينِ ( 35 )

قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ( 36 ) قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ ( 37 ) إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ( 38 ) قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ( 39 ) إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ( 40 )

قالَ هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ( 41 ) إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلاَّ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ ( 42 ) وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ ( 43 ) لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ ( 44 ) إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ ( 45 )

ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ ( 46 )

و بتحقيق كه آفريديم انسان را از گل خشك شده از لاى كهنه و بدبوى ( 26 )

و پدر پريان آفريديمش از پيش از آتش سوزان بىدود ( 27 )

و هنگامى كه گفت پروردگار تو مر ملائكه را بدرستى كه من آفريننده‌ام انسانى را از گل خشك از لاى بدبوى ( 28 )

پس چون راست كردم آن را و دمانيدم در او از روحم پس بيفتيد مر او را سجده كنندگان ( 29 )

پس سجده كردند مر او را فرشتگان همه ايشان تمامى ( 30 )

بجز شيطان كه ابا كرد كه باشد با سجده كنندگان ( 31 )

گفت اى شيطان چيست مر تو را كه نميباشى با سجده كنندگان ( 32 )

گفت كه نيستم كه سجده كنم مر انسانى را كه آفريدى او را از گل خشك شده از لاى ريخته شده ( 33 )

گفت پس بيرون رو از آن پس بدرستى كه تو رانده شده ( 34 )

و بدرستى كه بر تست لعنت تا روز جزا ( 35 )

گفت اى پروردگار من پس مهلت ده مرا تا روزى كه برانگيخته شوند ( 36 )

گفت پس بدرستى كه تو از مهلت دادگانى ( 37 )

تا روز وقت دانسته شده ( 38 )

گفت پروردگار من با آنان كه اغوا كردى مرا هر آينه آراسته ميكنم از براى ايشان در زمين و هر آينه باز دارم ايشان را همگى ( 39 )