تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٣٧٧

[ سوره الرعد ( 13 ) : آيات 1 تا 6 ]

اين آيتهاى كتابيست و آنچه فرستاده شد به تو از پروردگارت حق است و ليكن اكثر مردمان نميگروند ( 1 )

خداست كه برافراشت آسمانها بىستون كه ميبينيد آنها را پس مستولى شد بر عرش و مسخر كرد آفتاب و ماه را هر يك ميروند تا مدتى نام برده شده تدبير مىكند كار كاينات را بيان مىكند آيتها را باشد كه شما به رسيدن جزاى پروردگارتان يقين كنيد ( 2 )

و اوست كه بگسترد زمين را و گردانيد در آن كوه‌ها و نهرها و از همه ثمرها گردانيد در آن دو صنف دو تا ميپوشاند پرده از شب روز را بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست از براى قومى كه تفكر ميكنند ( 3 )

و در زمين قطعاتى مجاور نزديك بهم و بوستانها از انگورها و زراعت و خرماى بنان دو تا از يك اصل رسته و جز آن كه آب داده مىشود بيك آب و زيادتى ميدهيم برخى از آنها را بر برخى در ثمر بدرستى كه در آن هر آينه آيتهاست از براى گروهى كه دريابند بعقل ( 4 )

و اگر عجب ميدارى پس عجب است گفتارشان كه آيا چون باشيم خاك آيا بدرستى كه ما هر آينه در آفرينش تازه‌ايم آن گروه آنانند كه كافر شدند بپروردگارشان و آن گروه باشد غلها در گردنهاشان و آنها اهل آتشند ايشان در آن جاودانيانند ( 5 )

و بشتاب ميخواهند از تو بدى را پيش از خوبى و بدرستى كه گذشت پيش از ايشان عقوبتها و بدرستى كه پروردگار تو هر آينه خداوند آمرزش است مر مردمان را بر ستمشان و بدرستى كه پروردگار تو هر آينه سخت عقوبت است ( 6 )

سورة الرعد است ز آيات كتاب * اربعون و هم ثلاث اندر حساب

كرد اشارت بر الف ز آلاء خويش * لام بر لطفش بخلق از بعد و پيش

ميم هم بر ملك بىپايان او * را برزق رأفت و رضوان او

تلك آيات الكتاب اعنى كه اين * هست ز آيتهاى قرآن مبين

يا كه اين اوصاف ذات مطلق است * يا كتاب از جمع وحدت مشتق است

وانچه شد نازل بسويت از خدا * حق بود تا منتهى از ابتدا

ليك بسيارى ز مردم نگروند * زانكه از سمع تعقل نشنوند

آن خدايى كافريد اين آسمان * بى ز استون كه شما بينيد آن

يا ستونش نفس پاك آدم است * مظهر جامع كه سر عالم است

وان بود پوشيده از ابصار خلق * بيند آن كو واقف است از كار خلق

عرش را پس كرد مستولى بران * قلب انسانست عرش اندر نهان

آفتاب و ماه را فرمود رام * بر صلاح حال خلق از خاص و عام

هر يك از آن ميرود بر نظم و طور * تا زمانى كه معين شد بدور

هستشان هر روز از شرقى طلوع * همچنين بر مغرب ديگر رجوع

خلق تا گردند ز آنها منتفع * تا كه گردد سير آنها منقطع

مىكند تدبير فرمانرا به كار * بر نظام ملك و ملكوت از قرار

همچنين تفصيل آيات از كتاب * ميدهد در امر و نهى از فصل و باب

يا بتفصيل از كتاب ما خلق * بهر عبرت مىكند اظهار حق

تا شما گرديد شايد بيگمان * در قيامت بر لقاء ربتان

هم زمين را بر كشيد از روى آب * كرد ساكن با حبابش ز انقلاب

كوه‌ها را آفريد از بهر اين * تا كه گردد استوار از وى زمين

جويها جارى نمود از نهر و شط * ميوه‌ها بس كرد خلق از هر نمط

از دو صنف اعنى كه شيرين يا ترش * هر يكى بر جاى خود مطبوع و خوش

مىبپوشاند مگر شب را بروز * روز را هم بر شب آن گيتى فروز

بس نشانى اندر اين آثارهاست * مر تفكر آنكه را در كارهاست

در زمين هم پاره‌ها بر يكدگر * متصل باشند گر دارى نظر