تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٣٤١

[ سوره هود ( 11 ) : آيات 61 تا 68 ]

بحقيقت رسانيديم شما را آنچه فرستاده شدم به آن بسوى شما و جانشين گرداند پروردگار من گروهى را غير شما و ضرر نمىرساند او را چيزى بدرستى كه پروردگار من بر همه چيزى نگهبانست ( 57 )

و چون آمد فرمان ما رهانيديم هود را و آنان كه گرويده بودند با او برحمتى از ما و رهانيديم ايشان را از عذاب درشت ( 58 )

و اينقوم هود انكار كردند آيتهاى پروردگارشان را و نافرمانى كردند پيغمبران او را و پيروى كردند فرمان هر سركش حق ناپذير را ( 59 )

و پى آورد شدند در اين دنيا لعنت را و روز قيامت آگاه باشيد بدرستى كه عاد كافر شدند پروردگارشان را آگاه باشيد هلاك باد مر عاد را كه قوم هودند ( 60 )

در بيان ذكر هود « ع »

در بيان ذكر هود « ع »

قصهء ديگر بر اين مقصود گفت * و الى عاد اخاهم هود گفت

ما فرستاديم يعنى سوى عاد * هود را كو بود ناهى از فساد

گفت يا قوم اعبدوا اللَّه و اتقوا * كه شما را نيست معبودى جز او

خود شما نبويد غير از مفترون * ز اتحاد آن شريكان بر فسون

من نخواهم از شما اى قوم من * مزد تبليغ رسالت بىسخن

نيست مزدم جز برانكو آفريد * مر مرا داريد هيچ از عقل و ديد

عاديان را قطع باران شد سه سال * كاندر افتادند در قحط و و بال

هم عقيم و عاقران نسوانشان * زين دو محنت شد جهان زندانشان

هود گفت آمرزش اى قوم از خدا * باز خواهيد از پى دفع عنا

پس بسوى او شما گرديد باز * كو بود بر بندگانش كارساز

بر شما باران فرستد ز آسمان * قوّت اندر قوّت افزايد عيان

گردد اولاد شما يعنى زياد * دفع دشمن تا نمايند از بلاد

رو نتابيد از من از اعراضها * از گنهكارى خود و اغماضها

قوم گفتند ايچ ناوردى تو پيش * حجتى بر صحت دعوى خويش

ما نه معبودان خود را تاركيم * از كلام تو كه گويى مشركيم

هم تو را ما نيستيم از مؤمنين * زانچه گويى از نصيحتها و دين

هم نگوييمت بشأن الا اعتراك * از الهانت رسيده رنج و پاك

كرده‌اى ذمّ الهان بس فزون * مر تو را ز ايشان رسيده اين جنون

گفت من گيرم خدا را بر گواه * هم شما را خود گوه بىاشتباه

آنكه بيزارم ز انبازانتان * وانچه بپرستيد جز حق بازتان

كيد پس با من كنيد از اهتمام * مر شما خود با خدايان بالتمام

با هم از شورا نماييد انجمن * متفق گرديد در اهلاك من

پس مرا مهلت بندهيد از هلاك * كز شما در دل ندارم هيچ باك

زانكه من كردم توكل بر خدا * كوست رب ما و هم رب شما

نيست مر جنبنده‌اى الا كه حق * موى پيشانيش گيرد بر نسق

اخذ موى ناصيت تمثيل دان * ز اقتدارش بر تمام كن فكان

بر خلايق مالك است و مقتدر * ذو التصرّف بر تمام جهر و سر

هست ربم بر صراط مستقيم * فعل او بر حق و عدلست از قديم

ميكشاند سوى خود بر ربيت * هر وجودى را به قدر آن سمت

پس كنيد اعراض هيچ ار زين كلام * پس رساندم من رسالتها تمام

آنچه بفرستاده گشتم من بر آن * مر شما را آن رساندم با نشان

گر كنيد اعراض پس پروردگار * قوم ديگر آورد در روزگار

تا كه باشند آن شما را جانشين * وز شما يك تن نماند در زمين

هم بنتوانيد تا چيزى ضرر * بر من آريد ار نباشد در قدر

زانكه آن پروردگار فرد حى * مر نگهبانست خود بر كل شىء

واندر آن هنگام كامد امر ما * بر عذاب آن سان كه بود اندر قضا

هود را داديم در ساعت نجات * وانكه با او داشت در ايمان ثبات

امر حق شد تا روند ايشان برون * از ميان قوم از عالى و دون

چار الف ايشان معيّن بوده‌اند * كز يقين بر هود مؤمن بوده‌اند

بودشان بخشايشى از ما بمشت * بر نجات از آن عذاب بس درشت

چون كه رستند از عذاب دنيوى * باز برهند از عذاب اخروى

اين قبور عاديانست و ديار * كه در احقافست پيدا ز اعتبار

استخوانهاشان سراسر سوخته * ز آتشى كز قهر بود افروخته

گر كنيد از ديدهء عبرت نگاه * بشنويد از خاكشان افغان و آه

چون كه از آيات حق سر وازدند * سركش از پروردگار خود شدند

همچنين گشتند عاصى بر رسل * هست انكار يكى انكار كل

پيروى كردند بىادراك و ديد * آن گروه از كل جبار عنيد

امر جباران بر ايشان شد مطاع * ليك ز امر حق نمودند امتناع

از پى آمد بهر ايشان لعنتى * اندرين دنيا فزون بر حسرتى

همچنين‌شان در قيامت لعنت است * دورى آنها را ز لطف و رحمت است

مىبدانيد آنكه بر پروردگار * عاديان گشتند منكر ز اختيار

مىبدانيد آنكه در يوم القيام * عاديان دورند از رحمت تمام

[ سوره هود ( 11 ) : آيات 61 تا 68 ]

[ سوره هود ( 11 ) : آيات 61 تا 68 ]

وَ إِلى ثَمُودَ أَخاهُمْ صالِحاً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ ( 61 ) قالُوا يا صالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينا مَرْجُوًّا قَبْلَ هذا أَ تَنْهانا أَنْ نَعْبُدَ ما يَعْبُدُ آباؤُنا وَ إِنَّنا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ مُرِيبٍ ( 62 ) قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ آتانِي مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ فَما تَزِيدُونَنِي غَيْرَ تَخْسِيرٍ ( 63 ) وَ يا قَوْمِ هذِهِ ناقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوها تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَ لا تَمَسُّوها بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذابٌ قَرِيبٌ ( 64 ) فَعَقَرُوها فَقالَ تَمَتَّعُوا فِي دارِكُمْ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ ذلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ ( 65 )

فَلَمَّا جاءَ أَمْرُنا نَجَّيْنا صالِحاً وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَ مِنْ خِزْيِ يَوْمِئِذٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيزُ ( 66 ) وَ أَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيارِهِمْ جاثِمِينَ ( 67 ) كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيها أَلا إِنَّ ثَمُودَ كَفَرُوا رَبَّهُمْ أَلا بُعْداً لِثَمُودَ ( 68 )

و بسوى ثمود برادرشان صالح را گفت اى قوم بپرستيد خدا را نيست شما را هيچ خدايى جز او آفريد شما را از