تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٣٠٥

[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 80 تا 89 ]

و بشگفت نياورد ترا مالهاى ايشان و نه فرزندان ايشان جز اين نيست مىخواهد خدا كه عذاب كندشان در دنيا و هلاك شود نفسهاشان و ايشان باشند كافران ( 85 )

و چون فرستاده شود سوره كه ايمان آوريد به خدا و جهاد كنيد با رسولش دستورى خواهند از تو صاحبان ثروت از ايشان و گويند واگذار ما را كه باشيم با نشستگان ( 86 )

راضى شدند به آنكه باشند با بازماندگان و مهر زده شد بر دلهاشان پس ايشان نمىفهمند ( 87 )

ليكن رسول و آنان كه گرويدند با او جهاد كردند بمالهاشان و جانهاشان و آن گروه مر ايشانراست خيرات و آن گروه ايشانند رستگاران ( 88 )

مهيا كرده خدا براى ايشان بهشت‌هايى كه مىرود از زيرشان نهرها جاودانيان در آن آنست كاميابى بزرگ ( 89 )

خواه آمرزش بر اين نابخردان * يا مخواه آمرزش از بهر بدان

هست امر اينجا به معناى خبر * هست يكسان هر دو يعنى در اثر

خواهى آمرزش اگر هفتاد بار * بهر ايشان نيست سودى در شمار

پس نيامرزد منافق را خدا * نيست استغفار ايشان را سزا

حاصل آنكه تا كه دارند اين صفت * نيست از حقشان رهى بر مغفرت

ترك خصلتهاى بد غفران اوست * آن هم اندر عقدهء فرمان اوست

گر بخواهد كز بدى نيكو شود * ور نخواهد دوست دشمن خو شود

وجه آن هم كس نداند كز كجاست * از چه اين تيره دل آن روشن لقاست

دم نشايد زد در اين معنى تمام * مهر خاموشى است بر لب و السلام

خود منافق گفت غفران جوى نيست * اين نه از من بخل و از تو كوتهى است

زانكه ايشان بر خدا و بر رسول * كافرند و خارج از راه قبول

فاسقان را راه ننمايد خداى * گر چه خود باشد بخلقان رهنماى

شاد گرديدند واپس ماندگان * بر قعود خود ز غزوهء بر گمان

در سراى خود نشستند از خلاف * با رسول حق بكره و انحراف

بد كراهتشان ز سوء اعتقاد * تا كنند از مال و تن با او جهاد

جانب اين غزوه گفتند از فسون * اندر اين گرما نبايد شد برون

نار دوزخ كو اشدّ است و احر * گر كه مىبودند دانا بر مقر

بايد ايشان پس بخندند اندكى * هم فزون گريند چون باران يكى

زانكه دنيا جاى عيش و خنده نيست * بر فرح اين تنگناى ارزنده نيست

شادى او را غم اندر پى بود * عاقل اندر وى بشادى كى بود

شاديش بل گر نكو بينى غم است * عيش آن ناديده وقت ماتم است

صبح شادى تا رسد كى شام غم * از شكر شيرين شدى غافل ز سم

گريه كن با زهر با شكر عجين * آن شكر پندار و آن زهرت يقين

غير پندارى نبود آن شاديت * دام دنيا زد ره آزاديت

عيش دنيا جمله زهر قاتل است * هر كه بر شهدش نزد لب عاقلست

عاقلان گريند بر خود روز و شب * وانكه ديوانه است خندد بىسبب

جاى عشرت نى در اين ويرانه است * در وى آن خندد كه خود ديوانه است

زانكه باشد خنده را باعث نشاط * از چه خندى پس در اين ويران رباط

گريه كن كايد پس از شادى غمى * محنتت دايم بود عيشت دمى

حق دهد پاداش در يوم الحساب * آنچه كردند از بد و نيك اكتساب

پس اگر باز آردت حق از تبوك * سوى قومى زين دو رويان در سلوك

پس بخواهند از تو رخصت در سفر * تا برون آيند در غزوه دگر

پس بگويند بيرون نياييد از بلد * با من اندر جنگ دشمن تا ابد

بر نشستن چون شما راضى شديد * بار اول كه قتالى در رسيد

باز بنشينيد با پس ماندگان * هم دگر كاين مىسزد بر راندگان

زانكه باشد كار مردان كارزار * نوعروسان حجله كردند اختيار

عرصهء ميدان شد از نامرد صاف * تا نيايد غير مرد اندر مصاف

مرد كز رزم او نگردد سرفراز * حيف باشد بر جنازهء او نماز

رفت چون از دار دنيا بن ابى * خواست بگذارد نماز او نبى

آمد آيت كه مكن هرگز نماز * بر يكى ز ايشان حقيقت يا مجاز

بر دعا هم بر سر گورش مايست * در حق او چون دعا مقبول نيست

زانكه ايشان بر خدا كافر شدند * هم برون از امر پيغمبر شدند

مرده‌اند اندر نفاق و فاسقند * بر نماز اهل حق نالايقند

تا نيندازد شما را در عجب * مال و اولادى كه دارند از عقب

مالشان افزون و فرزندان زياد * جملگى با قدر و قوت در نهاد

غير از اين نبود كه خواهد كردگار * بهر ايشان مر عذابى بىشمار

تا كه در دنيا بجمع و حفظ مال * سربسر باشند در رنج و و بال

روحهاشان پس رود بيرون ز تن * وانگهى كافر بحى ذو المنن

چون بهايم در الم تا زنده‌اند * جان بمحرومى و سختى كنده‌اند

مرگ ايشان هم چو مرگ كلب و خر * در ضلال كفر و خوارى بر بتر

چون بر ايشان سوره‌اى نازل شود * مر بايمان قلبشان مايل شود

بر خدا آريد ايمان از و داد * با رسولش رو كنيد اندر جهاد