تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٢٩١

[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 6 تا 16 ]

و طعن زدند در دينتان پس كارزار كنيد با پيشوايان كفر بدرستى كه ايشان نيست سوگندهاشان را باشد كه آنها باز ايستند ( 12 )

آيا كارزار نمىكنيد با جمعى كه شكستند پيمانشان را و قصد كردند به بيرون كردن رسول و آنها پيشى گرفتند شما را اول بار يا مىترسيد از ايشان پس خدا سزاوارتر است كه بترسيد از او اگر هستيد گروندگان ( 13 )

كارزار كنيد با ايشان كه عذاب مىكند ايشان را خدا بدستهاى شما و رسوا مىكند ايشان را و يارى مىدهد شما را بر ايشان و شفا مىدهد سينه‌هاى جمعى گروندگان ( 14 )

و مىبرد خشم دلهاشان را و توبه مىپذيرد خدا از آنكه مىخواهد و خدا داناى درست كردار است ( 15 )

آيا پنداشتيد كه وا گذاشته شويد و هنوز ندانسته خدا آنان را كه جهاد كردند از شما و نگرفتند از غير خدا و رسولش و غير مؤمنان دوست همرازى و خدا آگاه است به آنچه مىكنيد ( 16 )

ور يكى از مشركين آرد پناه * بر تو بعد از انقضاى چار ماه

ده به او زنهار و هم ساز ايمنش * بشنود تا قول حق بر احسنش

تا تفكر در كلام اللَّه كند * بعد از آن گر سر ز ايمان وازند

پس رسانش در وطن وانگه قتال * كن بوى تا دور باشد ز احتيال

اين امان از بهر آن باشد مگر * كز حقيقت نيست ايشان را خبر

چون تواند مشركان را بود عهد * نزد حق يا نزد پيغمبر ز جهد

يعنى ايشان چون كه در پيمان خود * غدر كردند از فساد جان خود

پس نباشد عهد و پيمانى دگر * زان جماعت نزد خلاق بشر

غير دو قومى كه پيمان بسته‌اند * با شما هم عهد خود نشكسته‌اند

در حديبيه كه نزد مكه است * خود بايشان داده‌ايد از عهد دست

تا كه ورزند استقامت در عهود * سويشان باشيد در عهدى كه بود

متقين را دوست دارد حق فزون * كه بپيمانند ثابت ز آزمون

كيف محذوفست اينجا فعل آن * چون بعهد آيند يعنى مشركان

بر شما يابند وانگاه از ظفر * نيست از لا يرقبوا فيكم گذر

كى كنند اعنى مراعات شما * حق سوگند و قرابت را بجا

از قسم و از عهدتان باشند دور * بر زبان گويند قولى بىحضور

تا نمايند از زبان خوشنودتان * قلبشان سر پيچد از مقصودتان

زانكه اكثر زان جماعت فاسقند * كى بپاس عهد و پيمان لايقند

مر نمودند آيت اللَّه را بدل * بر بهاى اندك از آز و امل

پس شدند از ميل نفس و شهوتش * معرض از راه خدا و طاعتش

اينست كارى بد كه ايشان مىكنند * با پيمبر نقض پيمان مىكنند

نيست تا در مؤمنى دارند گاه * حق سوگند و قرابت را نگاه

وين كسان بگذشتگانند از حدود * مشركانند اين جماعت با يهود

نقض عهد از هر دو چون شد آشكار * پس مخاطب هر دواند از كردگار

ور به حق گردند باز از سيئات * بر نماز آرند روى و بر زكات

پس در اسلامند ايشان با شما * مر برادر در عنايات خدا

مىكنيم آيات خود را ما بيان * بهر قومى كه بفهمند از نشان

مشركان ور بشكنند اندر شهود * ناگهان سوگند خود بعد از عهود

طعنه در دينتان زنند از بىخرد * پس ائمه كفر را كشتن سزد

از ائمهء كفر قصد آمد رئيس * كه با ضلالند و اغوى چون بليس

راه مردم را زنند از هر نسق * پس رئيسانند بر كشتن احق

نيستشان در عهد و سوگند اعتبار * طعن در دين نقض عهد است آشكار

پس كشيد آن طاعتان را در مصاف * ايستند از طعنه شايد وز خلاف

حكم اين آيت مگر دارد عموم * اندر اعصار ار ز زنگند ار ز روم

خود شما نكنيد آيا كارزار * با گروه ناكثين از اختيار

آن گروه اعنى كه پيمانهاى خويش * بر شكستند از فساد رأى خويش

قصد هم كردند اخراج رسول * ابتدا هم اول از نقض و نكول

زانكه پيغمبر در اول بر كتاب * كرد دعوت هم به نرمى در خطاب

وان جماعت بر معادات و قتال * ابتدا كردند از كفر و ضلال

خود شما باشيد آيا ترسناك * از قتال مشركان و اهل هلاك

پس خدا باشد احق در نزد ديد * كه شما ترسيد از او گر مؤمنيد

خود كشيد آن مشركان را با شتاب * تا كند بر دستشان حقشان عذاب

هم برسوايى كند مقهورشان * بر شما نصرت دهد فاش و عيان

هم صدور مؤمنان بايد شفا * كه بسى ديدند از ايشان جفا

تا برد اندوه و غيظ او زان قلوب * كه بد از كفار در رنج و كروب

باز گردد حق بفضل و جود خود * توبه چون آرند از اعمال بد

اين بود اخبار از توبهء عدو * كه بسوى حق كنند از شرك رو

بازگشتى چون بوى او گشت باز * هست ادبار از تو نى زان دلنواز

بازگرداند بخويش آن را كه خواست * توبه زان گوئيم توفيق خداست

اوست دانا بر هر آنچه بودنيست * هم كند حكم آنچه را فرمودنيست

ام حسبتم يا رجال ان تتركوا * اين گمان كرديد آيا از غلو

باز بگذارند بر وجه يقين * راحت و ايمن شما را اين چنين