تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٢٧٩

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 22 تا 25 ]

پس بر ايشان پشت ناريد از گريز * گر چه بس باشد اندك در ستيز

وانكه پشت آرد بكافر روز رزم * جز كه گردد منحرف بر ساز و حزم

يعنى از سويى رود سوى دگر * از حضانت يا ظهور كرّ و فرّ

يا بسوى قوم خود جويد پناه * خويش را تنها چو بيند در سپاه

رو بقوم حق كند هر نوبتى * هم بسردار سپاه از حاجتى

جز بدين وجه ار كند بر خصم پشت * نيست او را غير محرومى بمشت

باز گردد پس بخشمى از خدا * شد جهنم بازگشت او را و جا

از ثبات مؤمنان پاك صدر * منهزم گشتند اعدا روز بدر

از صناديد قريش اندر نبرد * كشته شد در بدر پس هفتاد مرد

هر كسى ميگفت بهر افتخار * من فلان را كشتم اندر كارزار

پس نكشتيد آن جماعت را شما * ليك حقشان كشت در وقت غزا

زانكه نصرت بر شما داد از سروش * كرد هم تشجيعتان بر قلب و هوش

هم نيفكندى تو خاك اى مصطفى * سوى اعدا بلكه افكند آن خدا

مشت خاكى را نبود آن وزن و شان * كه رود بر چشم جمله دشمنان

تا شوند ايشان به خود مشغول و پس * زانكره بكشيد مر هفتاد كس

مشت خاكى را گرفت احمد بدست * سوى دشمن ريخت از بهر شكست

رفت آن يك جا به چشم و حلقشان * پس به خود مشغول كرد از خلقشان

مشت خاكى را نباشد اين اثر * تو مشو پس غافل از عجز بشر

تو نيفكندى چو افكندى ز كف * خاك را كافكند حق بر هر طرف

يا نيفكندى تو رعب اندر قلوب * بلكه آن افكند كشاف الكروب

يا مراد از رمى طعن است از نبى * كه فكند اندر احد خود برابى

يا كه آن رميه است كافكند او بزود * روز خيبر جانب حصن يهود

كشت مردى را و رعبى اوفتاد * در يهودان وان بد از رب العباد

اهل تحقيق اندر اين معنى فزون * هستشان گفتارها از هر نمون

گويد آن كو صاحب تأويل بود * بر فنا حق بر صحابه ره نمود

گفت كشت آن فرقه را حق نى شما * تا برند از حال خود ره بر فنا

چون پيمبر باقى باللّه بود * سلب فعل از وى بفعل او نمود

كرد سلب از ما رميت آن را ز وى * بود پس دراز رميت اسرار حى

فعل را يعنى بوى منسوب كرد * اندر آن حينى كز او مسلوب كرد

چون تو افكندى خدا افكند آن * فعل تو فعل ويست اندر نشان

هر چه تو آن را كنى حق كرده است * وان ز چشم مردمان در پرده است

تا عطا مر مؤمنانرا بدهد او * هم ز نزد خود عطائى بس نكو

آن بلا آمد حسن كه بىفسوس * فانى ايشان را نمايد از نفوس

يا كه آن باشد كه بيند مبتلا * مبتلى را باز در عين بلا

حق سميع است او دعا را بشنود * هم عليم از نيت هر نيك و بد

كار اين باشد كه ديديد از فنون * كاهل حق غالب بباطل گشت چون

سست سازنده است خلاق البشر * مكر و حيلت كافران را سر بسر

در دعا بو جهل ميگفت اى خدا * زين دو فرقه دوست دارى هر كرا

نصرت آن را ده كه مىباشد احب * نزد تو در دين و توحيد و طلب

آمد آيت پس كه ان تستفتحوا * گر طلب كرديد نصرت را از او

پس بيامد فتح آن دين بر شما * كو بود فاضلتر اندر نزد ما

ايستيد ار باز باقى ماندگان * از معادات رسول پاك جان

پس شما را آن ز هر ره بهتر است * همچنين بر خير دارين اظهر است

گر شما گرديد باز از حربشان * ما بنصرت باز گرديم آن زمان

دفع نكند اجتماع و اتفاق * از شما هيچ از عقوبتهاى شاق

گر چه باشند آن جماعت بيشمار * زانكه حق با مؤمنين دستست و يار

نصرت ايشان را بود چند از عدو * در عدد باشند افزون رو برو

يا كه ان تستفتحوا در انتساب * خود بسوى مؤمنان باشد خطاب

زانكه ميگفتند با خير البشر * كن طلب از بهر ما فتح و ظفر

گفت ميبودند قومى پيش زين * كز عدو ديدند خواريها بدين

تا ز يمن بندگى و پيروى * وز شكيبايى شدند آن سان قوى

تا كه تنها يك سوارى بر ثبوت * ميشد از صنعا بسوى حضرموت

وز كسى جز حق نترسيد آن سعيد * گوسفند از گوسفندى نى رميد

همچو ايشان گر شويد اندر صفت * آن چنان گرديد هم در عاقبت

پس فرستاد آيت ايشان را خدا * فتح گر ميخواستيد از حق شما

پس رسيد آن فتح ور باز ايستيد * از كسالتها كه ميگردد پديد

يا ز ترك امر و فرمان رسول * بهتر است آن مر شما را در قبول

از تخلف يعنى ار باز ايستيد * بهتر است آن مر شما را بر مزيد

عود بر آن ور كنيد از اختيار * بر شما هم باز گرديم از قرار

پس شما را سود ندهد اجتماع * هر چه گيريد آن شود رنج و صداع

هم بر اين معنى مؤيد باشد اين * كاى گروه مؤمنان و اهل يقين

از خدا فرمان بريد و از رسول * رو نگردانيد ز امرش در قبول

وانگهى كز من شما مى بشنويد * آنچه فرمايم به قرآن مجيد

مثل آنان هم مباشيد از خطا * كه بگفتند اين شنيديم از خدا

وانكه ايشان نشنوند از فهم و هوش * نى بهم لا يسمعون دارند و گوش

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 22 تا 25 ]

[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 22 تا 25 ]

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ ( 22 ) وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْراً لَأَسْمَعَهُمْ وَ لَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ ( 23 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ( 24 ) وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ ( 25 )

بدرستى كه بدترين جنبندگان نزد خدا كران گنگانند آنان كه نمىيابند بعقل ( 22 )

و اگر دانسته بود خدا در ايشان خيرى هر آينه شنوانيده بود ايشان را و اگر شنوانيده بود ايشان را هر آينه روى گردانيده بودند و آنها روى گردانندگان بودند ( 23 )

اى آن كسانى كه گرويديد اجابت كنيد مر خدا و مر رسول را چون بخواند شما را براى آنچه زنده كند شما را و بدانيد كه خدا حائل مىشود ميانهء مرد و دل او و بدرستى كه اوست كه بسوى او محشور ميشويد ( 24 )

و بترسيد فتنهء را كه نرسد آنان را كه ستم كردند از شما تنها و بدانيد كه خدا سخت عقوبتست ( 25 )