تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٢٦٤

در خشم گرفتن موسى « ع » بر هارون

و مگردان مرا با گروه ستمكاران ( 150 )

گفت پروردگار من بيامرز مرا و برادر مرا و داخل گردان ما را در رحمت خود و تويى رحمت كنندهء رحمت كنندگان ( 151 )

به درستى كه آنان كه گرفتند گوساله را باشد كه رسد ايشان را خشمى از پروردگارشان و خوارى در زندگانى دنيا و همچنين جزا دهيم افترا كنندگان را ( 152 )

و آنان كه كردند كارهاى بد را پس توبه كردند از بعدش و گرويدند به درستى كه پروردگار تو از بعدش هر آينه آمرزندهء مهربانست ( 153 )

و چون ساكت شد از موسى خشم گرفت لوحها را و در نوشتهء آنها بود هدايت و رحمت از براى آنان كه ايشان مر پروردگارشان را مىترسيدند ( 154 )

در بيان فتنهء سامرى

در بيان فتنهء سامرى

بعد از آنكه رفت موسى سوى طور * قوم بگرفتند از جهل و فتور

از حلل‌هايى كه بود از قبطيان * عجل يعنى جسم بيروح و روان

ساختند از آن حلل گوساله‌اى * هيكلى كش بود صوت و ناله‌اى

سامرى گفتا به هارون از حيل * امر كن بر قوم در جمع حلل

كرده‌اند ايشان تصرف بالتمام * وان شرى و بيعشان باشد حرام

گفت هارون قوم را از داورى * جمع سازند آن به پيش سامرى

پيش او بردند قوم آنها بزود * او به كار زرگرى استاده بود

جمله را اندر زمان بگداخت او * هيكلى بر شكل گاوى ساخت او

در گلويش كرده بد سوراخها * كه بپيش باد ميداد آن صدا

چون كه در آن ثقبها پيچيد باد * چون صداى گاو مى آواز داد

آن صدا بر گوش اسرائيليان * چون درآمد سجده كردند از مكان

شرح اين در سورهء طه تمام * گويد ار خواهد مران رب الانام

عمر و توفيق از خداوند است و بس * هم بيان و هم روان و هم نفس

بىارادهء او كجا گردد قلم * يا زبانى در دهانى دمبدم

خاصه اندر نظم تفسير كلام * يا رب اين توفيق بر من ده تمام

كيستم من ناتوانى لا شئى * جز كه آن نايى دمد دم در نيى

بىارادهء نايى آن هم كى شود * تا كه لا شيئى به شكل نى شود

پس نوازد نايى اندر وى دمى * نى شوم من گر نيم خواهى همى

ور نه هرگز كى شود نى چوب خشك * چون تو خواهى خون توان گرديد مشك

تا ز طيب آن شود مشكين حواس * بر اجابت پس رسان اين التماس

مى بيامرز آن گناهى را ز من * كه شود مانع بتحقيق و سخن

شكر احسانت مرا مقدور نيست * بازم ار ز احسان ببخشى دور نيست

موسى جان را تو آموزى كلام * سامرى كى داند آن قدر و مقام

او بود منكر بر اسرار صفى * بر كلام و نظم و گفتار صفى

گويد آورد از كجا اين نظم و هوش * غافلست از داد حق بيچشم و گوش

بر مسبب ننگرد از بىادب * بر پرستش گاو را سازد سبب

گفت زانرو حق كه آيا در بسيج * مى نديدند و ندانستند هيچ

كه نيايد گاو زرين در سخن * راله ننمايد كسى را در سنن

بر خدايى برگرفتند آن ز جهل * ظالمان بودند نى دانا و اهل

چون پرستيدند پس نادم شدند * پيششان بنمود فعلى ناپسند

يادشان آمد از آن افضالها * كه بر ايشان كرد حق در سالها

از تحير دستشان اندر دهان * هم ز اندوه و اسف ماند آن زمان

باشد از لمّا سقط اين مستفاد * كه ز كار آن دستهاشان اوفتاد

يعنى از حسرت گزيدند آن بفم * يا در افتادن زدندى بس بهم

مى بديدند آنكه گمره گشته‌اند * مجرم و مطرود درگه گشته‌اند

مى بگفتند از ندامت و انكسار * رحمت ار نارد بما پروردگار

يا گناه ما نيامرزد يقين * آن زمان باشيم ما از خاسرين

گفته بصرى غير هارون هر كه بود * برد بر گوساله آن ساعت سجود

زانكه موسى گفت خويش اندر دعا * با برادر شايد ار بخشى مرا

بعض هم گويند بعضى زان گروه * سجده كردند اينست بهتر از وجوه

بعضى از آن قوم اندر مظلمه * سجدهء گوساله كردى نى همه

وان دعا نبود دليل آنكه قوم * جمله كردند آنچه در خور بد بلوم

در دعا گفت او كه يا رب گر ز ما * شد قصورى كن بما عفو آن خطا

پس چو موسى سوى قومش بازگشت * خشم و اندوهش در آن از حد گذشت

گفت از من جانشينى بعد من * بد بسى گرديد زان رفت اين فتن

بود با هارون مر او را اين عتاب * مؤمنان بودند با او در خطاب

پيشى آيا خود گرفتيد از خطا * اندر اين بر امر و فرمان خدا

دين خود تغيير داديد از فساد * وز رجوع من نياورديد ياد

بر سجود عجل مستعجل شديد * وز عنايتهاى حق غافل شديد

صبر ناورديد كايم باز من * بر شما آرم نشان ذو المنن

در خشم گرفتن موسى « ع » بر هارون

در خشم گرفتن موسى « ع » بر هارون

پس فكند الواح را او بر زمين * از حميتها كه مىبودش بدين

رأس هارون را گرفت اندر غضب * مىكشيدش سوى خويش از قهر و تب