تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٢٥٦

[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 103 تا 118 ]

حاصل آنكه بر بد و نيك جهان * امتحان كرديم ايشان را عيان

مىبگفتند اين به دو نيك از قرار * لازمهء كونست و طبع روزگار

هم رسيد آباء ما را در جهان * سختى و شادى ز ادوار زمان

گه فراخى گاه قحطى بوده است * آن يك اندر رنج و آن آسوده است

باعثش نه كفر و نه ايمان بود * رنج و راحت هست تا دوران بود

پس گرفتيم آن گره را ناگهان * شاعر ايشان مىنبودندى ازان

گر كه اهل مكه يا اهل قرى * بگرويدندى بخلاق الورى

هم شدندى عابد و پرهيزكار * وز رسول حق نگشتى بر كنار

ما بر ايشان ميگشاديم اين يقين * باب بركات از سماوات و زمين

مينموديم ارض را يعنى فراخ * با وفور نعمت اندر شهر و كاخ

ليك چون كردند تكذيب رسل * سد شد آن ابواب و ماندند از سبل

پس گرفتيم آن كسان را بر عذاب * زانچه ميكردند ايشان اكتساب

پس شدند آيا كه ايمن مكيان * از عذاب ما كه آيد ناگهان

در بيات اعنى كه شب بردن بروز * يا كه در بيتوته زان تشويش و سوز

وانگهى باشند تا ايشان بخواب * آيد ايشان را شبيخون عذاب

يا شدند ايمن كه آيد چاشتگاه * يأس ما و ايشان بلعب اندر به راه

حاصل آنكه بعد تكذيب رسل * چاره نبود از عذاب جزء و كل

يا كه گردد روز نازل يا كه شب * تا چه باشد اندر آن فرمان رب

ايمن از مكر خدا آيا شدند * كه بتكذيب نبيّين آمدند

پس نباشند ايمن از مكر خدا * جز گروه خاسران و اهل خطا

راه مىننمود آيا از يقين * بر كسى كه گشت ميراثش زمين

يعنى آنان كه در آن ساكن شدند * بعد اهلش كه در اهلاك آمدند

كرده ضبط خانه و اوقاتشان * مىخورند اموال و متروكاتشان

مىرسانيم ار كه خواهيم از عيان * هم بر ايشان ما جزاى ذنبشان

منكشف يعنى بكفار قريش * حق نكرد آيا بهر اندوه و عيش

كه بجاى آن امم بنشسته‌اند * دل بمال و ملك ايشان بسته‌اند

آنكه بر ايشان رسانيم از زمان * خود رسانديم آنچه بر پيشينيان

مهر بنهاديمشان بر قلب و بند * پس ز روى فهم ايشان نشنوند

آن قرى را خوانده‌ايم اندر خبر * بر تو ما احوال اهلش سربسر

آمد ايشان را ز حق پيغمبران * چون شعيب و هود و صالح بالعيان

پس نبودند آنكه ايمان آورند * بر نبيين بعد آن آيات و پند

آنچه را تكذيب مىكردند بيش * مستمر بودند بر انكار خويش

حقتعالى مهر بنهد هم چنان * بر قلوب اين قريشى كافران

اكثرى زانقوم را نايافتيم * از وفاى عهد زانرو يافتيم

يعنى آن عهدى كه در وقت بلا * مينمودند از مخافت با خدا

يافتيم اندر خفا و در علن * اكثرى زان فرقه را پيمان‌شكن

[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 103 تا 118 ]

[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 103 تا 118 ]

ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى بِآياتِنا إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ فَظَلَمُوا بِها فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ ( 103 ) وَ قالَ مُوسى يا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ ( 104 ) حَقِيقٌ عَلى أَنْ لا أَقُولَ عَلَى اللَّهِ إِلاَّ الْحَقَّ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِيَ بَنِي إِسْرائِيلَ ( 105 ) قالَ إِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِآيَةٍ فَأْتِ بِها إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ( 106 ) فَأَلْقى عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ ( 107 )

وَ نَزَعَ يَدَهُ فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ ( 108 ) قالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ عَلِيمٌ ( 109 ) يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ فَما ذا تَأْمُرُونَ ( 110 ) قالُوا أَرْجِهْ وَ أَخاهُ وَ أَرْسِلْ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ ( 111 ) يَأْتُوكَ بِكُلِّ ساحِرٍ عَلِيمٍ ( 112 )

وَ جاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قالُوا إِنَّ لَنا لَأَجْراً إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغالِبِينَ ( 113 ) قالَ نَعَمْ وَ إِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ ( 114 ) قالُوا يا مُوسى إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَ إِمَّا أَنْ نَكُونَ نَحْنُ الْمُلْقِينَ ( 115 ) قالَ أَلْقُوا فَلَمَّا أَلْقَوْا سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ وَ اسْتَرْهَبُوهُمْ وَ جاؤُ بِسِحْرٍ عَظِيمٍ ( 116 ) وَ أَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنْ أَلْقِ عَصاكَ فَإِذا هِيَ تَلْقَفُ ما يَأْفِكُونَ ( 117 )

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَ بَطَلَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 118 )

پس برانگيختم از پس ايشان موسى را بآيتهاى ما بسوى فرعونى و جماعتش پس ستم كردند به آن پس بنگر چگونه بود سرانجام كار فساد كنندگان ( 103 )

و گفت موسى اى فرعون به درستى كه من رسولىام از پروردگار جهانيان ( 104 )

سزاوار بر آنكه نگويم بر خدا مگر حق بتحقيق آمده‌ام شما را به بينه از پروردگارتان پس بفرست با من بنى اسرائيل را ( 105 )

گفت اگر هستى تو كه آمده‌اى بآيتى پس بياور آن را اگر هستى از راستگويان ( 106 )

پس انداخت عصاى خود را پس آن گاه اژدهايى شد هويدا ( 107 )

و بيرون كرد دستش را پس آن گاه آن نورانى بود مر نگرندگان را ( 108 )

گفتند جمعى از قوم فرعون به درستى كه اين هر آينه جادوگريست دانا ( 109 )

ميخواهد كه بيرون كند شما را از زمينتان پس چه ميفرمائيد ( 110 )

گفتند بازدار او و برادرش را و بفرست در شهرها جمع‌آورندگان را ( 111 )

كه بيارند تو را هر جادوگر دانايى ( 112 )

و آمدند ساحران فرعون را گفتند به درستى كه هر آينه باشد از براى ما مزدى اگر باشيم ما غالبان ( 113 )

گفت آرى و به درستى كه شما هر آينه از مقربانيد ( 114 )

گفتند اى موسى يا اينست كه مياندازى يا آنكه باشيم ما