تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٢١٣

[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيات 45 تا 53 ]

و نمىفرستيم مرسلان را مگر بشارت‌دهندگان و بيم‌كنندگان پس آنكه گرويد و شايسته شد پس نيست بيمى بر ايشان و نه ايشان اندوهناك شوند ( 48 )

و آنان كه تكذيب كردند آيتها ما را برسد ايشان را عذاب بسبب بودنشان كه فسق ميكردند ( 49 )

بگو نميگويم مر شما را كه نزد منست خزانه‌هاى خدا و نميدانم غيب را و نميگويم مر شما را كه من فرشته‌ام پيروى نميكنم مگر آنچه وحى مىشود به من بگو آيا يكسانند نابينا و بينا آيا پس انديشه نميكنند ( 50 )

و بترسان به آن آنان را كه ميترسند كه مشحور شوند بسوى پروردگارشان نيست مر ايشان را از جز او ناصر و نه شفاعت‌كننده باشد كه ايشان بپرهيزند ( 51 )

و مر آن آنان را كه ميخوانند پروردگارشان را ببامداد و شبانگاه ميخواهند رضاى او را نيست بر تو از حساب ايشان هيچ چيز و نيست از حساب تو بر ايشان هيچ چيز پس مىرانى ايشان را پس خواهى شد از ستمكاران ( 52 )

و همچنين امتحان كرديم برخى از ايشان را ببرخى هر آينه گويند آيا اين گروه‌اند كه منت نهاد خدا بر ايشان از ميان ما آيا نيست خدا داناتر بشكرگذاران ( 53 )

آخر آن قوم پس شد منقطع * كه به خود كردند ظلم از ما يقع

گشتشان يعنى تباه اصل و نسب * وين حمايت اوليا را بد ز رب

حمد للَّه كوست رب العالمين * بر هلاك مفسدين و ظالمين

شر ايشان را كفايت كرد حق * ز اهل عالم تا جهان يابد نسق

نعمتى باشد هلاك طاغيان * بهر ارباب صلاح اندر جهان

نيست آثارى از ايشان در ظهور * همچنين ز اتباعشان حتى ذكور

گو چه شد شداد و نمرود عنيد * كه خدا خواندند خود را بر عبيد

همچنين هر ظالمى و جابرى * گر پى تحقيق لفظ دابرى

گورشان بنما اگر دارى خبر * يا كه از آثارشان دانى اثر

گو يزيد و شمر را مدفن كجاست * اين سزاى هر ستمكار و دغاست

گو چه ميبينيد گر گيرد خدا * مر شما را گوش و چشم اندر جزا

كور تا باشيد از هر حال و كر * مهرتان بنهد بدلها سربسر

تا شما باشيد دور از فهم و هوش * بعد از آنكه برگرفت او چشم و گوش

پس در آن صورت ز عقل و فهم و فن * تا چه ميبينيد اندر خويشتن

آن خدا از غير او باشد كدام * كآرد آن را بر شما در هر مقام

آنچه يعنى از شما بگرفته حق * كو جز او كان وا دهد بر مستحق

بين بگردانيم چون آيات بر * ما ز اسلوبى باسلوبى دگر

گاه بر ترغيب و بر تنبيه‌گاه * پس كنند اعراض ايشان نابخواه

گو چه بينيد و چه سازيد از شتاب * چون كه آيد بر شما از حق عذاب

پس بنابود آشكار و ناگهان * زان نگردد غير استمكارگان

مرسلين را ما بنفرستاده‌ايم * جز بشارت آنكه تا بدهند و بيم

پس هران كآمد بايمان و صلاح * حزن و خوفى نيست او را در فلاح

وانكه بر تكذيب آيات و كتاب * سعى كردند آيد ايشان را عذاب

چون بدند ايشان ز بيرون رفتگان * از اطاعت و انقياد ما عيان

گو بر ايشان من نگويم بر شما * نزد من باشد خزائن از خدا

تا كه بنمايم شما را خود ز جيب * آنچه ميخواهيد از اشياء غيب

هم ندانم غيب مادامى كه وحى * نايد از حق بر من اندر امر و نهى

تا ز من پرسيد هر چيزى جواب * بر شما گويم بتعجيل و شتاب

هم نگويم بر شما كافرشته‌ام * باشد از امكان به كف سر رشته‌ام

تا كه هر كارى كه بتواند سروش * از من آيد وين بود بيرون ز هوش

پيروى نكنم جز آن را كه به من * وحى آيد از خداى ذو المنن

گو بود آيا مساوى در نظير * نزد اهل هوش اعمى و بصير

هيچ آيا مر شما انديشه‌مند * مىنگرديد اندر اين گفتار و پند

كرده‌اند اين آيه را اندر مقال * مر دليل خويش اهل اعتزال

كه ملايك افضلند از انبيا * چون ملك گويد نيم من ز اقتضا

افضل ايشان گر كه بودند از ملك * باشد اين آيت مناقص بى ز شك

بس سخيف است اين چو قوم بو الفضول * مى بگفتند از تحكم با رسول

كز چه نايد بهر او گنجى فرود * يا ندارد علم غيب اندر شهود

يا اگر پيغمبر است او در مقام * مىخورد چون ديگران از چه طعام

گفت زانرو من ملايك نيستم * تا توانم بىطعامى زيستم