تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ٢٠٩

در بيان ايمان ابو طالب عليه السلام

پرده‌ها مبادا كه بفهمند آن را و در گوشهاشان گرانى و اگر به بينند همه علامتى را نميگروند به آن تا آنكه چون آيند ترا مجادله كنند با تو مىگويند آنان كه كافر شدند نيست اين مگر افسانه‌هاى پيشينيان ( 25 )

گو بايشان چيست اكبر در قيام * بر گواهى از گواهان بالتمام

گو گوه بين شما و ما خداست * در شهادت اكبر او از ما سواست

وحى كرده گشته اين قرآن به من * تا شما را بيم بدهم در زمن

وانكه بر وى آيتى از وى رسد * اين زمان يا بعد از اين در هر سند

آيتى بر هر كه تا يوم القيام * زان رسد حجت بر او گردد تمام

مر شمائيد آنكه آيا ميدهيد * آن گواهى كه بود با حق پديد

هم خدايان دگر يعنى بتان * گو كه مىندهم گواهى من بدان

گو جز اين نبود كه باشد آن إله * واحد اندر ذات خود بىاشتباه

من برّيم زانچه شرك آريد ليك * يعنى از اصنام و آن داريد نيك

آن كسان كه دادم ايشان را كتاب * ميشناسندش بتحقيق و صواب

بر نبى دارند آن سان معرفت * كه بر ابناشان ز حيله وز صفت

مر زيانكارند آنان كه به خود * بر نبى نارند ايمان تا ابد

كيست استمكاره‌تر زان بيفروغ * كافترى بندد به حق او بر دروغ

يا كند تكذيب آياتش عيان * رستگارى نيست دين بر ظالمان

هم رسد روزى كه ايشان را تمام * حشر ما سازيمشان از خاص و عام

مشركان را پس بگوئيم از ملا * كو بگوييد آن خدايان شما

كه شما را بدگمان كآنها بنيك * با خدا هستند در هستى شريك

پس نباشد بهر ايشان از جهات * فتنت اعنى معذرت بحر نجات

جز كه ميگويند اندر اعتذار * و اللَّه آن كو هستمان پروردگار

ما نبوديم از گروه مشركين * وين قسم كذبست ايشان را يقين

بر حق اين سوگند از فتنت خورند * وز ره حيرانى و وحشت خورند

چون علوّ اهل توحيد و مقام * بنگرند آيند بر سوگند خام

كه به حق مشرك نبوديم از ازل * ميپرستيديم اصنام از دغل

بين چسان بندند بر خويش از دروغ * چون نبينند از پرستشها فروغ

گم شود ز ايشان اميد بهترى * زانچه ميبودند بر آن مفترى

چون كه بنشينند ايشان مجتمع * هم از ايشانند سويت مستمع

گوش بدهند آنچه خوانى از كلام * پس ورا افسانه پندارند و خام

مصطفى ميخواند قرآن در حرم * مشركان بودند جمعى دور هم

نضر حارث را بگفتند از جحود * كاو ز تاريخ عجم آگاه بود

اينكه ميخواند محمد « ص » چيست هان * گفت هست افسانهء پيشينيان

لب بجنباند به چيزى بىتميز * من هم آن خوانم اگر خواهيد نيز

بر قلوب آن كسان گردانده‌ايم * پرده‌ها و اندر غطاشان مانده‌ايم

نى تفقه در كلام حق كنند * خويش را در فهم آن احمق كنند

هم نهادستيمشان در گوشها * بس گرانى از پى روپوشها

تا كلام حق نظامت نشنوند * بشنوند ار هم نگيرند ايچ پند

هست مروى كانرسول محترم * مىبخواندى چون كه قرآن در حرم

نهى ميكردند او را مشركان * تا بلند آن را نخواند بر زبان

نشنود مر تا كسى آواز او * يابد از راه سماعى راه او

حق بر ايشان آن زمان بگماشت نوم * نشنوند آواز او را تا كه قوم

يا بكارى كردشان حق مشتغل * تا ز احمد باز پردازند دل

گفت زان بستيمشان بر گوش و هوش * پرده تا آن صوتشان نايد به گوش

ور ببينند از تو هر نوع آيتى * ناورند ايمان به آن در نوبتى

تا كه چون آيند از كفر و ضلال * بر تو اندازند پس طرح جدال

هست حتى گر چه بر معناى تا * ليك اينجا ميدهد فعل اذا

اينكه ميگويند كفار از گمان * نيست اين جز قصهء پيشينيان

وانكه ايشان خلق را دارند باز * از نبى هم خود نمايند احتراز

نه خود ايمان آورند اعنى به او * نه گذارند آنكه آرد غير رو

مختلف باشد در اين آيت خبر * از نزولش در تواريخ و سير

پارهء گويند آمد بر رسول * در حق بو جهل هنگام نزول

زانكه او خود يار پيغمبر نبود * ليك يارى از قرابت مينمود

مانع آزار مردم بود از او * گر كسى در حج شدى ز او كينه‌جو

ليك خود را ميگرفت از وى بدور * مينمود از دين و آئينش نفور

عامه ميگويند حكم غالب است * اينكه آيت در حق بو طالب است

از مقاتل وز عطا آورده‌اند * نقل در تفسير خود وين كرده‌اند

در بيان ايمان ابو طالب عليه السلام

در بيان ايمان ابو طالب عليه السلام

كه پيمبر گفتش اى عم از چه رو * ناورى ايمان به من پس گفت او

گر من ايمان آورم دارم گمان * رنجها يابم ز طعن مردمان

ليك حامى بود محض نسبتش * تا نرنجاند كس از هر بابتش

هم جلال الدين رومى در كتاب * كرده اينسان نقل و اين نبود صواب

اين سخن باشد بنزد ما خلاف * داشت او بر دين اسلام اعتراف

قول اهل البيت اول در سبيل * هست بر ايمان بو طالب دليل

چون يك از ثقلين باشد در سياق * قول اهل البيت خود بالاتفاق

گفت پيغمبر كتاب و عترتم * هر دو ثقلينند اندر امتم

هر كه گيرد اين دو را از بعد من * هرگز او گمره نگردد در سنن

پس بود ايمان بو طالب يقين * ز اجتماع اهل بيت طاهرين

هم روايت گشته از ابن عمر * اندر اين باب از تواريخ و سير

روز فتح مكه صديق حمول * مر پدر را برد در نزد رسول

بو قحافه بود نام والدش * شد مسلمان گشت احمد حامدش

گفت با صديق پيغمبر چرا * پيش ما آوردى اين اشكسته را

پيش او نگذاشتى تا من روم * خوشدل از ديدار و گفتارش شوم

گفت من ميخواستم كو را خدا * اجر بخشد زين چنين رنجى بجا

باللّه از اسلام بو طالب دگر * شادتر باشم كز اسلام پدر

گفت پيغمبر كه اين گفتى تو راست * وين عجب نبود ز صديق اين سزاست

بوده پس او ز اوليا و متقين * ور نميكرد اول او اظهار دين

بود قصد از حفظ جان احمدش * تا كه بد كيشى نخواند مرتدش

مينمود از عامه پنهان دين خود * تا كه باشد در حمايت معتمد

كس نگيرد دشمن او را نزد كيش * در نظرها باشد اندر عظم خويش